ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)

บทคัดย่อ

การศึกษาการเลี้ยงปลาโมงเพื่อเป็นพ่อแม่พันธุ์ในบ่อดินได้ดำเนินการศึกษาที่สถานีประมงน้ำจืดจังหวัดกาฬสินธุ์ ระหว่างเดือนกันยายน 2544 ถึงเดือนกันยายน 2545 ปลาโมงที่ศึกษามีความยาวเฉลี่ยเริ่มต้นที่ 38.25 เซนติเมตร น้ำหนักเฉลี่ย 500.77 กรัม ซึ่งเลี้ยงในบ่อดินขนาด 2 ไร่ จำนวน 2 บ่อ ในอัตราความหนาแน่น 12.5 ตัวต่อตารางเมตร ด้วยอาหารเม็ดสำเร็จรูปโปรตีน 30 เปอร์เซ็นต์ ในอัตรา 1-2 เปอร์เซ็นต์ต่อน้ำหนักตัวในทุกเดือน เริ่มจากมีนาคม 2545 จะสุ่มปลาโมงเพศผู้และเพศเมียอย่างละ 5 ตัว โดยผ่าเอาอวัยวะสืบพันธุ์ จากการศึกษาพบว่าค่าGSIของปลาโมงเพศเมียและเพศผู้ ระหว่างเดือนมีนาคม 2545 ถึงเดือนกันยายน 2545 เป็นดังนี้ 1.92+-2.03, 0.56+-0.24, 1.35+-0.90, 2.11+-3.78, 0.22+-0.14, 0.24+-0.09 และ0.32+-0.05 และ 0.36+-0.19, 0.28+-0.17, 0.19+-0.12, 0.13+-0.09, 0.13+-0.16, 0.04+-0.01และ0.04+-0.01 ตามลำดับ และค่า Fraction volume ของปลาโมงเพศเมียระหว่างเดือนมีนาคม 2545 ถึงกันยายน 2545 เป็นดังนี้ 6.71+-12.49, 21.59+-13.44, 22.49+-12.02, 33.59+-21.68, 10.41+-14.64, 1.26+-1.77 และ1.14+-1.13% ตามลำดับ สำหรับด้านการเพาะพันธุ์ไม่สามารถเพาะพันธุ์ปลาโมงที่เลี้ยงในบ่อดินได้ แต่ในเดือนกรกฎาคมสามารถเพาะพันธุ์ปลาโมงที่เลี้ยงในบ่อซีเมนต์ขนาด 50 ตารางเมตร ด้วยอัตราความหนาแน่น 0.4 ตัว/ตารางเมตร โดยการใช้ฮอร์โมนสังเคราะห์ร่วมกับดอมเพอริโดน อัตราการการผสมเท่ากับ 39.46 เปอร์เซ็นต์ อัตราการฟักเท่ากับ80.29 เปอร์เซ็นต์ ใช้ระยะเวลาในการฟัก 21 ชั่วโมงที่อุณหภูมิน้ำ 29 องศาเซลเซียส ผลการศึกษาครั้งนี้อาจสรุปได้ว่าช่วงเวลาที่เหมาะสมในการเพาะพันธุ์ของปลาโมงในประเทศไทยอยู่ในระหว่างเดือนมีนาคมถึงเดือนกรกฎาคม เมื่อพิจารณาจากค่า GSI และ Fraction volume

การศึกษาการเลี้ยงปลาโมงเพื่อเป็นพ่อแม่พันธุ์ในบ่อดิน

GONADAL DEVELOPMENT AND INDUCED SPAWNING OF Pangasius bocourti IN CAPTIVITY

ณัฐพงค์ วรรณพัฒน์ 1 Nutthapong Wannapat1   เดชา รอดระรัง 1 Decha Rodrarang1
นงนุช สุวรรณเพ็ง 1 Nongnuch Suwannapeng1 ทองสุข ฝาเทพ 1 Thongsook Phathep1
บัณฑิตย์ เต็งเจริญกุล 2 Bundit Tengjaroeakul2
สถานีประมงน้ำจืดจังหวัดกาฬสินธุ์ 1 Kalasin Inland Fisheries Station1
ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น 2 Khon Kaen University 2

คำสำคัญ: การเลี้ยงในบ่อดิน ปลาโมง พ่อแม่พันธุ์

Abstract
        Broodstock of Pangasius bocourti were cultured in earthen ponds at Kalasin Inland Fisheries Station during September 2001-September 2002. Fishes with initial size of 39.25 cm and 500.77 g were stocked in 2 of 3,200 m2 ponds at 12.5 fish per m2. Fish were fed at 1-2% body weight with commercial pellet containing 30% protein. Fish were randomly sampled every month from March-September 2002 for determination of gonadal development. Five males and females were sampled monthly, weighted and scarified. Then, its gonads were weighted and fixed for histological study. The results showed that gonadosomatic index (GSI) of female and male were 1.92 +-2.03, 0.56 +- 0.24, 1.35 +- 0.90, 2.11 +- 3.78, 0.22 +- 0.14, 0.24 +- 0.09, and 0.32 +- 0.05 and 0.36 +- 0.19, 0.28 +- 0.17, 0.19 ? 0.12, 0.13 +- 0.09, 0.13 +- 0.16, 0.04 +- 0.01, and 0.04 +- 0.01 from March to September, respectively. The fraction volume of mature oocytes in ovaries from March to September were 6.70 +- 12.49, 21.59 +- 13.44, 2.49 +- 12.02, 33.59 +- 21.68, 10.41 +- 14.64, 1.26 +- 1.77 and 1.14 +- 1.13%, respectively. Spawning attempt from April to June was unsuccessful. However, in early July fish those were kept in 50 m2 cement tank at 0.4 fish per m2 could be induced to spawn by using LHRHa in combination with domperidone. The average fertilization rate was 39.46%; average hatching rate was 80.29%, and the hatching time was 21 hours at 29 oc. From the results of this study, it can be concluded that breeding period of Pangasius bocourti in Thailand is may be from March to July when GSI and the fraction volume of mature oocytes in ovaries are considered.

Keywords: Gonadal development, Pangasius bocourti, In captivity