ถนนไปโรงเพาะเลี้ยงปลาทะเลของศูนย์ฯ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
สวนหย่อมด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
โรงเพาะเลี้ยงปลาทะเลของศูนย์ฯ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

บทคัดย่อ

ทำการแยกเตตราไฮมีนาจากปลาหางนกยูงที่เป็นโรคตัวเปื่อยและนำมาเพาะเลี้ยงให้เป็นเซลล์บริสุทธิ์ (pure culture) ในห้องปฏิบัติการ ศึกษาการเพิ่มจำนวนเซลล์ โดยใช้อาหารต่างกัน 4 สูตร คือ น้ำบ่อกรองและฆ่าเชื้อ (autoclaved pond water, APW) Neff ‘s medium (NGM) น้ำบ่อกรองและฆ่าเชื้อเติมด้วยซีรั่มจากวัว (fetal bovine serum) 5 เปอร์เซ็นต์(%) (APWS) และ proteose peptone yeast glucose (PPYG) และทำการศึกษาการเพิ่มจำนวนเซลล์ในสภาวะแวดล้อมต่างกัน คือ ความเป็นกรด ด่าง (pH) ของอาหาร 10 ระดับ อุณหภูมิ 7 ระดับ ความเค็ม 10 ระดับ สุ่มนับเซลล์ทุก ๆ 24 ชั่วโมงเป็นระยะเวลา 14 วันจากทุกกลุ่มการทดลอง ผลปรากฏว่า เตตราไฮมีนาเจริญได้ในอาหารทุกสูตรเมื่อเลี้ยงนาน 24 ชั่วโมง

บทคัดย่อ

ทำการแยกและเลี้ยงเซลล์จากตัวอ่อนของจระเข้ระยะที่ยังอยู่ในไข่ พบว่าเซลล์เจริญได้ดีในอาหาร Leibovitz-15 ที่มีซีรั่ม 10-15% และสามารถทำ subculture ได้ 154 passage อุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการเจริญของเซลล์คือ 25o - 30o ซ เซลล์นี้ได้ตั้งชื่อว่า SCE (Siamese crocodile embryo) เป็นเซลล์ชนิด epithelium ไม่พบการปนเปื้อนของเชื้อไวรัส แบคทีเรีย เชื้อรา หรือไมโครพลาสมา เซลล์ SCE สามารถเก็บรักษาในสภาพแช่เยือกแข็งในถังไนโตรเจนเหลว (-190o ซ) เซลล์ SCE สามารถมีชีวิตอยู่และคงสภาพของ monolayer ได้นานกว่า 3 สัปดาห์ ที่อุณหภูมิ 27o ซ โดยไม่ต้องเปลี่ยนอาหารเลี้ยงเซลล์ เซลล์ SCE ยอมรับการติดเชื้อไวรัสและเกิดมีการเปลี่ยนแปลง cytopathic effect (CPE) จากเชื้อไวรัสดังต่อไปนี้ เชื้อแรบโดไวรัสที่แยกได้จากปลาป่วยเป็นโรคระบาด หรือ EUS เชื้ออิริโดไวรัสที่แยกได้จากกบและปลาบู่ และเชื้อ channel catfish virus (CCV) เซลล์ SCE ถึงแม้ว่าจะพัฒนามาจากจระเข้ แต่สามารถที่จะนำมาใช้เพาะเชื้อไวรัสที่ก่อโรคในปลา และกบได้ดี

คำสำคัญ : เซลล์ไลน์ จระเข้ อิริโดไวรัส แรบโดไวรัส

ลักษณะและคุณสมบัติของเซลล์ไลน์จากจระเข้
ablishment of a cell line derived from Siamese crocodile, Crocodylus siamensis

สมเกียรติ์ กาญจนาคาร Somkiat Kanchanakarn
อุมาลัย สดวกดี Umalai Saduakdee

สถาบันวิจัยสุขภาพสัตว์น้ำจืด Inland Aquatic Animal Health Research Institute 

Abstract

A new cell line derived from embryo of Siamese crocodile, Crocodylus siamensis, was established. The crocodile cells grew well in tissue culture medium Leibovitz-15 supplemented with 10-15% fetal calf serum at 25-30?C. They have been sub-cultured for 154 passages. This new cell line is named as SCE or Siamese crocodile embryo. SCE cells exhibited epithelial-like morphology. The cells were free from adventitious viruses, bacteria, fungi and microplasmas. SCE cells could be stored in liquid nitrogen tank. The cells could reach monolayer within a few days after 1:3 sub-cultures and the monolayer still remained more than 3 weeks without changing the tissue culture medium at 27?C. SCE cells supported the growth or propagation of many viruses such as snakehead rhabdovirus (SHRV), ulcerative disease rhabdovirus (UDRV), Rana tigrina ranavirus (RTRV), Oxelotris marmoratus ranavirus (OMRV) and channel catfish virus (CCV). Although the SCE line is originated from reptile, it does useful for virus isolation examination in diseased fishes and amphibians.

ที่มา: รวมบทคัดย่อ การสัมมนาวิชาการประมง ประจำปี 2546 วันที่ 7 - 9 กรกฏาคม กรมประมง หน้า 53.

บทคัดย่อ

การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างขนาดความยาวเหยียดของปลากะตักกับขนาดตาอวนที่ใช้ทำการประมง เพื่อวิเคราะห์หาขนาดตาอวนที่เหมาะสม ได้ดำเนินการโดยการสุ่มตัวอย่างปลากะตักจากเครื่องมือประมงอวนจับปลากะตัก 3 ประเภท คือ อวนล้อมจับปลากะตักกลางวัน อวนครอบปลากะตักประกอบแสงไฟล่อ และอวนล้อมจับปลากะตักประกอบแสงไฟล่อ ซึ่งทำการประมงในบริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันออก ในเขตจังหวัดระยอง จันทบุรี และ ตราด ระหว่างเดือนสิงหาคม 2543 – มกราคม 2544 ปลากะตักที่สุ่มได้ถูกดองในน้ำยาฟอร์มาลิน 10 % ประมาณ 24 ชม. ก่อนทำการจัดค่าต่างๆ และนำไปทดสอบการลอดตาอวนขนาดต่างๆ โดยวิธีสอดหัวปลาเข้ากับช่องตาอวน ข้อมูลความยาวปลากะตักที่ลอดตาอวน ไม่ลอดตาอวนที่ทดสอบ

บทคัดย่อ

การศึกษาไข่และปลากะตักวัยอ่อนทางฝั่งทะเลอันดามัน โดยใช้ถุงแพลงค์ตอน ขนาดตา 330 ไมครอน ทำการเก็บตัวอย่างตั้งแต่บริเวณจังหวัดระนองถึงจังหวัดสตูล โดยเก็บตัวอย่างบริเวณจังหวัดสตูลและพื้นที่ใกล้เคียง จำนวน 26 สถานี รวม 3 เที่ยว ในปี 2542 บริเวณจังหวัดระนองและพื้นที่ใกล้เคียง จำนวน 28 สถานี รวม 1 เที่ยว ในปี 2543 บริเวณจังหวัดพังงาและพื้นที่ใกล้เคียงจำนวน 29 สถานี รวม 5 เที่ยว ในปี 2544 จากการศึกษาพบไข่ปลากะตักทั้งหมด 6 ชนิด ประกอบด้วย สกุล Enchasicholina 3 ชนิด และสกุล Stolephours 3ชนิด ซึ่งไข่และปลากะตักวัยอ่อนบริเวณจังหวัดระนองและพื้นที่ใกล้เคียง ชุกชุมและแพร่กระจายบริเวณด้านตะวันออกของเกาะสุรินทร์ ปากแม่น้ำกระบุรี

บทคัดย่อ

ดำเนินการศึกษาประสิทธิภาพการจับสัตว์น้ำของเครื่องมือลอบปูพับได้ โดยการทดลองวางลอบปูพับได้ บริเวณเกาะเสม็ด จังหวัดระยอง ระหว่าง เดือนพฤษภาคม ถึง พฤศจิกายน พ.ศ. 2544 จำนวน 15 ครั้งๆ ละ 12 ชั่วโมง ใช้ลอบปูทั้งสิ้น 1920 ลูก พบว่า ลอบปูพับได้มีปริมาณการจับเฉลี่ย เท่ากับ 57.23 +- 30.82 กรัม/ลอบ ซึ่งปริมาณการจับเฉลี่ยมีความแตกต่างกันระหว่างครั้งที่ทำการประมงลอบปูพับได้มีองค์ประกอบการจับสัตว์น้ำ 27 ชนิด สัตว์น้ำหลักที่จับได้ 3 ชนิด ได้แก่ ปูม้า (Portunus pelagicus) ปลาทรายแดง (Nemipterus sp.) และ ปลาสายรุ้ง (Pentapodus sp.) คิดเป็นร้อยละโดยน้ำหนัก เท่ากับ 32.78, 21.25 และ 12.39 ตามลำดับ ซึ่งมีปริมาณการจับรวมกันมากกว่าร้อยละ 50 ของปริมาณการจับทั้งหมดปูม้าที่จับได้ทั้งสิ้น 473 ตัว

บทคัดย่อ

การประมงอวนล้อมจับในเขตจังหวัดสตูล ประกอบด้วยเครื่องมืออวนล้อมจับประเภท อวนดำ อวนเขียว อวนล้อมจับปั่นไฟ อวนล้อมซั้ง และอวนตังเก อวนดำเป็นเครื่องมือที่มีความสำคัญมากที่สุด แหล่งทำการประมงของอวนล้อมจับที่สำคัญสองบริเวณ คือ เขตน่านน้ำไทยและเขตน่านน้ำประชิด(ไทย-มาเลเซีย) มีฤดูทำการประมงตลอดทั้งปี การลงแรงประมงของอวนล้อมจับรวมในช่วงปี พ.ศ. 2541-2543 เท่ากับ 19,152 23,256 และ 17,064 วัน ตามลำดับ ส่วนอัตราการจับเฉลี่ย และปริมาณการจับรวม เท่ากับ 3,115 2,455 1,914 กก./ชม. และ 59,661 57,097 32,667 ตัน ตามลำดับ โดยการลงแรงประมง อัตราการจับและปริมาณการจับเฉลี่ย ในช่วงฤดูมรสุมตะวันตกเฉียงใต้และฤดูมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ

บทคัดย่อ

ศึกษาอัตราการจับ ความหลากหลายของชนิดสัตว์น้ำ และใช้เทคนิค Multivariate analysis เปรียบเทียบความคล้ายคลึงขององค์ประกอบชนิดสัตว์น้ำก่อนและหลังการจัดสร้างแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลจังหวัดปัตตานี ซึ่งจัดวางแท่งคอนกรีตระหว่างเดือนพฤษภาคม-กรกฎาคม 2537 การศึกษากระทำในปี 2536-2538 โดยสุ่มตัวอย่างสัตว์น้ำจากเครื่องมืออวนจมกุ้ง อวนจมปู อวนจมปลาทราย อวนลอยปลาทู เบ็ดตกปลา และลอบหมึก รวม 208 เที่ยว พบว่า หลังการจัดสร้างแหล่งอาศัยสัตว์ทะเล อัตราการจับสัตว์น้ำของอวนจมปลาทรายเพิ่มขึ้น 5 เท่า เครื่องมืออื่นๆ เพิ่มขึ้น 2 เท่า ยกเว้นเบ็ดตกปลาเพิ่มขึ้น 1.3 เท่า จำนวนชนิดสัตว์น้ำที่จับได้เพิ่มขึ้นทุกเครื่องมือ

บทคัดย่อ

การสำรวจทรัพยากรปลาทูน่า ในน่านน้ำสากลบริเวณมหาสมุทรอินเดียตะวันออก ในปี 2545 โดยเรือสำรวจประมง มหิดล ระหว่างวันที่ 15 มกราคม ถึง 4 เมษายน 2545 จำนวน 2 เที่ยวเรือ ได้วางแพล่อปลาแบบลอยอิสระจำนวน 8 แพ บริเวณแนวเส้นละติจูด 3 องศาใต้ และเส้นลองจิจูด 87 องศาตะวันออก ผลการศึกษาทิศทางการลอยของแพ พบว่าแพเคลื่อนลอยไปทางทิศตะวันออกแล้ววกกลับขึ้นไปทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ตามอิทธิพลของกระแสน้ำศูนย์สูตรเหนือและลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ผลการทำประมงอวนล้อมจับปลาทูน่า ที่ได้จากแพล่อปลาและขอนไม้ลอยน้ำ รวมทั้งสิ้น 13 ครั้ง จับสัตว์น้ำได้ 79,895 กิโลกรัม เที่ยวเรือที่ 1 ระหว่างเดือนมกราคม ถึง กุมภาพันธ์ วางอวนจำนวน 7 ครั้ง จับสัตว์น้ำได้ทั้งสิ้น 28,895 กิโลกรัม

บทคัดย่อ

การศึกษาคุณภาพน้ำและตะกอนดินในแหล่งเลี้ยงปลาน้ำกร่อยในกระชังบริเวณเกาะช้าง กิ่งอำเภอเกาะช้าง และบ้านไม้รูด ตำบลไม้รูด อำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด ตั้งแต่เดือนตุลาคม พ.ศ.2541 ถึงกุมภาพันธ์ พ.ศ.2542 พบว่าคุณภาพน้ำมีความเหมาะสมทั้งในและนอกกระชัง อย่างไรก็ดี ปริมาณออกซิเจนในน้ำในกระชังบริเวณบ้านบางเบ้ามีค่าต่ำกว่านอกกระชัง และมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (P < 0.05) ปริมาณออกซิเจนในน้ำ และซิลิเกตในกระชังบริเวณบ้านไม้รูดมีค่าต่ำกว่านอกกระชัง และมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (P < 0.05) ส่วนความลึกของน้ำ ความโปร่งแสง ความเป็นกรดด่าง ความเค็ม ความเป็นด่าง ความกระด้าง ปริมาณแอมโมเนีย ไนไตรท์ ไนเตรท และฟอสเฟต ไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติ (P > 0.05)

บทคัดย่อ

การทดลองอนุบาลลูกปลาชะโอนอายุ 10 วัน โดยใช้อาหารต่างกัน 4 ชนิดคือ เนื้อปลานึ่ง, ไข่ตุ๋น, ไข่ตุ๋นผสมอาหารผง และไรแดง เพื่อศึกษาการเจริญเติบโตและอัตราการรอดตายของลูกปลา ดำเนินการทดลองที่ศูนย์พัฒนาประมงน้ำจืดชลบุรี ระหว่างเดือนสิงหาคม-กันยายน 2545 โดยทดลองอนุบาลลูกปลาชะโอนในถังพลาสติกที่มีปริมาตรน้ำ 30 ลิตร ปล่อยลูกปลาถังละ 75 ตัว (อัตราปล่อย 2.5 ตัว/ลิตร) น้ำหนักเริ่มต้นเฉลี่ย 0.044+- 0.001-0.047+- 0.001 กรัม ให้อาหารวันละ 2 ครั้งปริมาณจนอิ่มเป็นเวลา 6 สัปดาห์ ผลปรากฏว่า ลูกปลามีการเจริญเติบโตมีน้ำหนักเฉลี่ย 0.45+- 0.02, 0.51+- 0.15, 0.82+-0.05 และ 1.59+-0.11 กรัม ตามลำดับ และมีอัตราการเจริญเติบโตจำเพาะต่อวัน 4.84+- 0.48, 3.99+-0.70, 5.20+-0.17 และ7.67+-0.24 เปอร์เซ็นต์ต่อวัน