อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
โรงเพาะเลี้ยงปลาทะเลของศูนย์ฯ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
ถนนไปโรงเพาะเลี้ยงปลาทะเลของศูนย์ฯ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
สวนหย่อมด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)

บทคัดย่อ

การศึกษาชีววิทยาบางประการของปลากะแมะ ในพื้นที่พรุโต๊ะแดง จังหวัดนราธิวาส ได้ดำเนินการในรอบปี ระหว่างเดือนมกราคมถึงเดือนธันวาคม 2544 โดยรวบรวมตัวอย่างปลาจากชาวประมง ผลการศึกษาพบตัวอย่างปลากะแมะที่รวบรวมได้ 293 ตัวอย่าง มีความยาวเฉลี่ย 14.6+-1.8 เซนติเมตร น้ำหนักเฉลี่ย 37.7+-9.7 กรัม ประกอบด้วยปลากะแมะเพศผู้ 136 ตัว และเพศเมีย 157 ตัว ปลากะแมะมีรูปร่างแบบ elongate บริเวณส่วนหน้าแบนลงและส่วนท้ายแบนข้าง ส่วนหัวใหญ่ แบนราบมาก มีความยาวมาตรฐานเท่ากับ 5.8+-11.1 เท่าของความลึกลำตัว การวิเคราะห์สัดส่วนเพศไม่พบความแตกต่างกันในรอบปี อัตราส่วนปลากะแมะเพศผู้ต่อปลากะแมะเพศเมียเท่ากับ 1:1.15 และมีสมการความสัมพันธ์ระหว่างน้ำหนักต่อความยาวปลาเป็น W = 0.2052 L1.9384 (R2 = 0.9389, n = 293, p<0.01) ส่วนการศึกษาองค์ประกอบของอาหารแสดงให้เห็นว่าปลากะแมะเป็นปลาประเภทกินเนื้อมีอาหารในกระเพาะประกอบด้วยเนื้อปลาร้อยละ 90.3 แมลงร้อยละ 7.0 ซากอินทรีย์ร้อยละ 2.5 และวัสดุอื่นร้อยละ 0.2 มีสัดส่วนของความยาวปลาต่อความยาวลำไส้เฉลี่ย 0.74

การศึกษาฤดูวางไข่ของปลากะแมะจากการประเมินด้วยการพัฒนาของอวัยวะสืบพันธุ์ พบว่าปลากะแมะมีช่วงฤดูวางไข่อยู่ระหว่างเดือนมิถุนายนถึงเดือนธันวาคม ไข่มีลักษณะเป็นเม็ดกลม สีส้มใส เป็นประเภทไข่จมติดกับวัสดุ แม่ปลาขนาดความยาวเฉลี่ย 15.4+-1.7 เซนติเมตร น้ำหนักเฉลี่ย 42.1+-10.2 กรัม มีปริมาณความดกไข่เฉลี่ย 140+-40 ฟอง โดยปริมาณความดกไข่มีความสัมพันธ์ต่อน้ำหนักแม่ปลา (R2 = 0.9574) มากกว่าความยาว (R2 = 0.9225) ในส่วนของการศึกษาพารามิเตอร์การเติบโตพบว่าปลากะแมะมีอัตราการเติบโต 1.20 ต่อปี มีค่าความยาวสูงสุด 19.0 เซนติเมตร มีอัตราการตายรวม 4.25 ต่อปี และอัตราการตายจากการทำการประมง 2.02 ต่อปี ซึ่งประเมินค่าอัตราการใช้ประโยชน์จากการทำการประมงได้ในระดับที่ค่อนข้างสูงเท่ากับ 0.48

คำสำคัญ: ปลากะแมะ ชีววิทยาปลา พรุโต๊ะแดง จังหวัดนราธิวาส

ชีววิทยาบางประการของปลากะแมะในพรุโต๊ะแดง จังหวัดนราธิวาส
SOME BIOLOGICAL ASPECTS OF SQUAREHEAD CATFISH, Chaca bankanensis BLEEKER, 1852 IN TOH-DAENG PEATSWAMP, CHANGWAT NARATHIWAT

อนันต์ สี่หิรัญวงศ์ 1   Anun Seehirunwong 1
สุวิมล สี่หิรัญวงศ์ 2    Suwimon Seehirunwong 2

สถานีประมงน้ำจืดจังหวัดยะลา1    Yala Inland Fisheries Station1
ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดปัตตานี 2   Pattani Inland Fisheries Research and Development Center 2
 

Abstract

A study on some biological aspects of squarehead Catfish, Chaca bankanensis Bleeker, 1852) was carried out from January to December 2001. Total number of 293 fish specimens, 136 male and 157 female in Toh-Daeng peatswamp, was collected from the fishermen in Changwat Narathiwat. The average sample sizes were 14.6+-1.8 cm in total length and 37.7+-9.7 g of body weight. The results showed that body shape of C. bankanensis was elongate form depressed big head, its ratio between standard length to body depth was 5.8+-11.1 times. Sex ratio between male and female was 1:1.15 in average, which did not significant difference in yearly and monthly sampling. The analysis of stomach contents showed that this fish is carnivore. The composition of food items consist of 90.3 % freshwater fish, 7.0 % insect larvae, 2.5 % organic detritus and 0.2 % miscellaneous. The ratio between total length and intestine length was 0.74. The equation of length-weight relationship was W = 0.2052 L1.9384 (R2 = 0.9389, n = 293, p<0.01) .

The studies of gonad development indicated that the spawning period of this fish started from June to December. The characteristic of egg was spherical, orange in color and demersat egg. An average fecundity was 140+-40 eggs from the average spawner sizes of 15.4+-1.7 cm and 42.1+-10.2 g. The relationship between fecundity to weight (R2 = 0.9574) was higher related than the relationship between fecundity to length (R2 = 0.9225). The estimate of growth parameters were 1.20 per year of growth constant (K), 19.0 cm of the maximum theoretical length (L), 4.25 per year for total mortality (Z) and 2.02 per year for fishing mortality (F). The level of exploitation rate (E) was 0.48 which indicated quite highly.exploited.

Keywords: Squarehead catfish, Chaca bankanensis Bleeker, 1852, Fish biology, Toh-Daeng peatswamp, Narathiwat

ที่มา: บทคัดย่อ การสัมมนาวิชาการประมง ประจำปี 2546 วันที่ 7 - 9 กรกฏาคม กรมประมง หน้า.65