ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)

กลับมาพบกันอีกครั้งแล้วนะค่ะกับเรื่องราวดี ๆ ของไบโอฟลอค (Biofloc) กับการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ฉบับนี้เราจะมาพูดถึงเรื่องของการบำบัดไนโตรเจน ซึ่งเป็นส่วนประกอบของแอมโมเนียของเสียที่เกิดขึ้นกับการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำปัจจุบันการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำส่วนใหญ่จะมีการเลี้ยงที่ระดับความหนาแน่นสูง เพื่อที่ให้ได้ผลผลิตที่มากขึ้น

ผมนั่งรถไฟล่องใต้ไปตามเสียงเพลงจากเมืองหลวงสู่เมืองใต้ เมืองของเสียงสนและเกลียวคลื่น มุ่งสู่โรงแรมสมิหลาโรงแรมที่ทันสมัยไปงานแต่งงานของลูกชายเพื่อนที่เคยทำงานร่วมกันมาหลายปี นายเล็ก กู้สมานเกียรติ ที่ชาวสงขลารู้จักในนามบินหลา ดีเจ คนดังของสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยจังหวัดสงขลา

มีปลาน้ำจืดของไทยอยู่หลายชนิด ที่เชื่อว่าท่านผู้อ่านบางท่านได้รับประทาน หรือบางท่านอาจจะเลี้ยงอยู่แล้วในขณะนี้ ไม่ว่าจะป็นปลานิล ปลาสวาย ปลาดุก ปลาตะเพียน ฯลฯ ซึ่งปลาแต่ละชนิดย่อมมีรสชาติความอร่อยที่แตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับความชอบของแต่ละท่าน

กบบลูฟรอกมีถิ่นกำเนิดในสหรัฐอเมริกาเป็นกบขนาดใหญ่ มีความยาวประมาณ 8 นิ้ว ผิวส่วนใหญ่เรียบ แต่มีบางส่วนขรุขระและมีสีน้ำตาลปนเขียว มีจุดสีน้ำตาลลักษณะเด่นเห็นชัดคือ มีส่วนหัวที่เป็นสีเขียวเคลือบน้ำตาลและที่ข้างท้องมีลายน้ำตาล ใต้ท้องเป็นสีขาว ขาทั้งสี่เป็นลายน้ำตาลดำ

ชีวพิษในสัตว์น้ำ

การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำมีการขยายตัวอย่างรวดเร็ว จากเดิมโดยการพึ่งพาอาหารจากธรรมชาติ เปลี่ยนแปลงมาเป็นการเลี้ยงแบบพัฒนาทำให้ความต้องการใช้อาหารเลี้ยงสัตว์น้ำที่มีสูงขึ้น จึงมีโรงงานผลิตอาหารสัตว์น้ำจำหน่ายในประเทศเกิดขึ้นจำนวนมาก

ในสมัยแรกเริ่มเป็นนิสิตปีที่ 1 มหาวิทยาลัยเกษตรศาตร์ ในปี พ.ศ. 2511 สิ่งหนึ่งที่มีความประทับใจมากที่สุดได้แก่ เมื่อเข้ามาในมหาวิทยาลัยผ่านสระน้ำหน้าหอประชุม จะพบกับบ่อเลี้ยงปลา มีป้ายบอกว่าบ่อเพาะพันธุ์ปลานิลพระราชทาน ซึ่งได้รับความรู้ว่า ปลานิลนี้เป็นปลาที่องค์มกุฎราชกุมารอากิฮิโตแห่งประเทศญี่ปุ่นในสมัยนั้น ซึ่งเป็นองค์จักรพรรดิในปัจจุบันได้ถวายแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เป็นจำนวน 50 ตัว ในปี พ.ศ. 2508

สัตว์ที่อาศัยอยู่ใต้ทะเลมีมากมายหลายชนิดตั้งแต่สัตว์เซลล์เดียว ซึ่งมีขนาดเล็กมากจนถึงสัตว์ขนาดใหญ่ สัตว์เหล่านี้บางชนิดชอบอาศัยอยู่ตามชายฝั่งทะเล และเป็นสัตว์ที่มีพิษ ลักษณะของการได้รับพิษหรืออันตรายจากสัตว์เหล่านี้ ก็อาจแตกต่างกันไป เช่นบางชนิดมีอาวุธในการแทงขบหรือกัด แล้วปล่อยน้ำพิษออกมาหรือปล่อยเข็มพิษออกมาทำร้ายเป็นต้น พิษเหล่านี้บางชนิดร้ายแรงจนอาจะเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้

ไรแดง ( Moina  macrocopa ) มีขนาด 0.4-1.8 มม. ตัวมีสีแดงเรื่อๆ ถ้าอยู่รวมกันเป็นจำนวนมากจะเห็นเป็นกลุ่มสีแดงชัดเจน ไรแดงเพศเมียมีขนาดใหญ่กว่าเพศผู้ ลำตัวอ้วนเกือบกลม มีขนาดเฉลี่ย 0.6 มม. ตัวอ่อนที่ออกมาจาก Brood cramber ของแม่ใหม่ๆจะมีขนาด 0.5 มม.

เมื่อ 400 ปีก่อนนี้ การเลี้ยงหอยนางรม (Ostrea spp.)ของชาวจีน ยังต้องเอาไม้ไผ่มาวางให้หอยลงเกาะ แล้วจึงนำตัวหอยไปผูกไว้กับก้อนหินบริเวณน้ำขึ้นน้ำลงและการเพาะพันธุ์พวกหอยแครงต่างๆยังต้องพึ่งพาลูกพันธุ์จากธรรมชาติที่อยู่ในทะเล