อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม
ข้าพระพุทธเจ้า ผู้บริหาร ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

เมื่อไม่นานมานี้ดิฉันได้มีโอกาสเยี่ยมชมปลากระเบนสวยงาม จากอะควาเรี่ยมแห่งหนึ่ง เห็นแล้วมีลักษณะแปลกตา สวยงามยิ่งนัก เพราะไม่ค่อยพบเห็นได้ง่ายตามท้องตลาด จึงจุดประกายให้ดิฉันอยากที่จะเขียนบทความเรื่องปลากระเบนขึ้นมา เพื่อเป็นแนวทางด้านความรู้และตัดสินใจ ในการเลี้ยงปลากระเบนสวยงาม

ปลากระเบนสวยงามเป็นหนึ่งในปลาที่ได้รับความนิยมอย่างมากจากนักสะสมปลาสวยงาม และมีผู้ที่เพาะพันธุ์ปลากระเบนสวยงามได้สำเร็จหนึ่งในนั้นคือสายพันธุ์แบล็กไดมอนด์ ซึ่งได้ชื่อว่าเป็นกระเบนที่มีราคาแพงที่สุด เป็นสายพันธุ์ที่หายากและมีลวดลายสวยงามโดดเด่น ปลากระเบนสวยงามนี้เป็นธุรกิจที่ส่งออกไปขายยังต่างประเทศ เช่น สิงคโปร์ มาเลเซีย จีน ไต้หวัน ฮ่องกง ฯลฯ ซึ่งเป็นที่ต้องการของตลาดต่างประเทศเป็นอย่างมาก และมีมูลค่าสูงอีกด้วย

 

ปลากระเบนสายพันธุ์แบล็กไดมอนด์

ภาพจาก https://www.dek-d.com/

 

ปลากระเบนสายพันธุ์โมโตโร่

ภาพจาก https://sites.google.com/

 

ที่มาของปลากระเบนน้ำจืดสวยงาม 

          ปลากระเบนน้ำจืดสวยงามเป็นปลาที่อาศัยในแหล่งน้ำธรรมชาติที่นำเข้ามาจากทวีปอเมริกาใต้ เช่น เปรู อุรุกวัย โคลอมเบีย โบลิเวีย อาร์เจนตินา บราซิล ซึ่งคนพื้นถิ่นนิยมกินเนื้อเป็นอาหารสำหรับกระเบนชนิดที่นิยมเลี้ยงและเพาะพันธุ์ในประเทศไทยแล้วส่งออกขายตลาดต่างประเทศ แบ่งออกได้ 3 กลุ่ม คือ

1.กลุ่มปลากระเบนดำ (Black Ray) ได้แก่ Potamotrygonleopoldi (Black Diamond, Polkadot) และลูกผสม เป็นปลากระเบนที่มีราคาสูง โพลกาดอท เป็นกระเบนพื้นดำและมีจุดสีขาวตามพื้นผิวในปลากลุ่มนี้หากมีจุดสีขาวมากจะเรียกว่า แบล็กไดมอนด์

2.กลุ่มปลาตลาด ได้แก่ Potamotrygonmotoro (โมโตโร่) และลูกผสม ปลากลุ่มนี้เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้นเลี้ยงกระเบน เนื่องจากมีราคาไม่สูงมาก เป็นปลากระเบนที่เลี้ยงง่าย โตเร็ว 

3.กลุ่มปลาไฮบริดจ์ ปลากลุ่มนี้เกิดจากการผสมข้ามสายพันธุ์ โดยลูกที่ได้จะให้ลวดลายและสีที่แปลกไปจากพ่อแม่ ปลากลุ่มนี้หากผู้เพาะเลี้ยงผสมข้ามพันธุ์ได้ลักษณะที่เด่น สวยงามแปลกตา จะได้ราคาที่สูง ราคาจึงขึ้นอยู่กับความพอใจของผู้ซื้อ

 

ปลากระเบนสายพันธุ์เพิร์ลเรย์

ภาพจาก http://www.nicaonline.com/

 

ดิฉันได้รวบรวมบทสัมภาษณ์จากนักธุรกิจปลากระเบนสวยงามที่ประสบความสำเร็จจากการเพาะเลี้ยง มาให้ท่านผู้อ่านได้ศึกษาเป็นแนวทางพอสังเขป ลองดูกันคร่าวๆว่าแต่ละคนมีแนวทางแบบไหน เผื่อจะมีคนสนใจมาร่วมพัฒนาธุรกิจนี้ให้เติบโตไปด้วยกัน

ท่านแรก : คุณเอ๊ด ตรีกูล คุ้มทรัพย์ ได้เล่าว่า คนที่อยากเพาะพันธ์ปลากระเบนหลายคนมักจะพูดว่าไม่สามารถจะทำตามความฝันได้เพราะพื้นที่ไม่อำนวย แต่คุณเอ๊ด ไม่ได้คิดแบบนั้น เพราะแม้ว่าจะมีแค่พื้นที่เล็กๆ ข้างบ้านจัดสรร แต่เขาก็ไม่ปล่อยให้มันเป็นข้อจำกัดหรืออุปสรรคต่อการทำฟาร์มปลากระเบนเลย และในทางกลับกันกลับนำเอาข้อจำกัดตรงนี้มาทำให้เป็นจุดแข็งด้วยการคัดสรรพ่อแม่พันธุ์ที่นำมาเลี้ยง และสามารถดูแลเอาใจใส่ได้อย่างทั่วถึงทุกตัว

          ย้อนกลับไปเมื่อ 4-5 ปีก่อน กระแสความนิยมปลากระเบนยังไม่พุ่งสูงขึ้นอย่างที่เห็นในปัจจุบัน สายพันธุ์ที่เห็นในตลาดนั้นมีเพียงโพลกาดอทและแบล็กไดมอนด์ ซึ่งคู่หนึ่งมีราคานับแสนบาท ผมจึงเริ่มทดลองเลี้ยงสายพันธุ์โพลกาดอท เมื่อปลาโตขึ้นก็ขายออกไป เพราะสถานที่เลี้ยงไม่เพียงพอที่จะเก็บปลาเอาไว้ ปีแรกผมซื้อมาขายไปทำให้รู้ว่ามีรายรับเกิดขึ้นได้ จนถึงตอนนี้ก็สามปีแล้ว ก็ถือว่ายังเติบโตไปได้เรื่อยๆสำหรับธุรกิจปลากระเบนสวยงาม 

ท่านที่สอง : คุณ เอ็ก อัคคกิตต์ พิพัฒน์ธัญธนา กล่าวว่าปลาดำจุดขาวนั้นนับว่าเป็นความสวยงามแสนคลาสสิคที่นักเล่นกระเบนแทบทุกคนจะต้องใฝ่ฝันถึง นอกจากแบล็กไดมอนด์ที่มีราคาสูงแล้ว คุณเอ็กซ์ ก็เป็นอีกคนหนึ่งที่ชื่นชอบปลาที่มีโทนสีดังกล่าว จึงตัดสินใจที่จะหันมาทำธุรกิจที่เกิดจากความชอบควบคู่ไปกับงานประจำแบบจริงจังผมเริ่มต้นจากการที่เป็นคนชอบเลี้ยงปลาทั่วๆไป พอพบเห็นปลากระเบนเข้าก็อยากได้ จึงเริ่มจากหาซื้อโมโตโร่มาเลี้ยงได้ประมาณ 10 เดือน จากนั้นทางร้านที่ขายปลาให้ก็โทรมาบอกว่ามีลูกค้าอยากได้โมโตโร่ไปเลี้ยง จึงได้ให้ลูกค้าเข้ามาดูปลาและลูกค้าถามผมว่าขายเท่าไหร่ ผมบอกไปว่าตัวละ 7,000 บาทเขาถามต่อว่าถ้าเหมาหมดเท่าไหร่ ตอนนั้นผมก็อึ้งเลย ไม่คิดว่าปลากระเบนจะขายได้ราคาแบบนี้ ตอนนั้นลงทุนไปแค่ตัวละ 1,500 บาท เท่านั้นเองพอได้เงินมาก้อนหนึ่งก็เริ่มสนใจ

          ผมมองว่าธุรกิจนี้ต้องยอมลงทุนก่อน ทุนน้อยก็เริ่มน้อยๆก็ได้ อย่าไปอิจฉาที่ทุนเยอะ ค่อยๆทำไปก่อนถือเป็นการสั่งสมประสบการณ์ไปด้วย และอยากให้ทำเพราะใจรักด้วย บางคนอาจมองถึงผลกำไร ทั้งที่ไม่ได้ชื่นชอบกับมัน อาจทำให้ส่งผลเสียได้ เพราะกระเบนต้องการการดูแลเอาใจใส่ตลอด เรื่องน้ำ เรื่องอาหาร ต้องดูแลใกล้ชิด ถ้าใจไม่รักทำไปนานๆก็เบื่อ ผมอยากให้คนที่จะเข้ามาธุรกิจตรงนี้ เข้ามาทำด้วยคำว่า “อยากทำ” มากกว่า “ต้องทำ”

 

ปลากระเบนสายพันธุ์โพกาดอท

ภาพจาก https://www.fisheries.go.th/

 

ท่านที่สาม : คุณป้อ มงคล ภัทรเกษวิทย์ กล่าวว่า มือใหม่ที่เริ่มต้นเลี้ยงปลากระเบนและมีทุนน้อย คงนึกภาพไม่ออกว่าจะหาทางครอบครองปลาราคาหลักหมื่นหรือหลักแสนจนกลายเป็นฟาร์มขนาดย่อมได้อย่างไร ผมก็เคยคิดแบบเดียวกัน แต่หลังจากได้ทดลองเลี้ยงปลากระเบนดูซักพัก โดยเริ่มจากเงินทุนเพียงไม่กี่พันบาท จึงเริ่มเห็นความเป็นไปได้ จนกลายมาเป็นเจ้าของบ่อปลากระเบนขนาดใหญ่ถึง 10 บ่อ ในปัจจุบันภายในเวลาไม่กี่ปีเท่านั้นเอง

          เริ่มแรกคุณป้อซื้อปลากระเบนโมโตโร่มาขุนเพื่อขาย 23 ตัว ในราคาตัวละ 1,000 บาท เลี้ยงแค่ประมาณ 3-4 เดือน ก็ขายออกไปตัวละ 2,500 บาท เรียกว่าเป็นการลงทุนในกระเบนเป็นจริงเป็นจังครั้งแรก และทำแบบนี้มาเรื่อยๆหนึ่งปีเต็ม สะสมกำไรที่ได้มาเรื่อยๆจนเป็นก้อนใหญ่ ก่อนจะเริ่มเปลี่ยนแนวไปเป็นการซื้อแม่ปลาเข้ามาถึงสิบตัว เมื่อลองเพาะดูจะรู้ว่าถ้าเพาะโมโตโร่ในจำนวนน้อยๆจะไม่คุ้ม เพราะราคาลูกปลาที่ขายได้นั้นไม่เพียงพอกับค่าใช้จ่าย จึงตัดสินใจขายออกไปหมด และกลับมาเน้นการขุนลูกปลาขายแทน แต่ในจังหวะเดียวกันก็ทยอยซื้อพ่อแม่พันธุ์ที่ชอบมาเก็บไว้ทีละนิด จนปัจจุบันได้ขยับขยายฐานการเพาะพันธุ์จากบ่อผ้าใบห้องเช่าเล็กๆไปเป็นบ่อปูนถาวรในพื้นที่ของตัวเองโดยสมบูรณ์

 

ภาพจาก http://www.nicaonline.com/

 

ท่านสุดท้าย: คุณพัชรพล ฉัตรวัฒนลักษณ์ ย้อนอดีตเมื่อครั้งจุดประกายความคิดทำธุรกิจเลี้ยงปลากระเบนสวยงาม โดยใช้วิธีซื้อลูกปลามาขุนเพื่อจำหน่ายต่อ หวังทำกำไร จากนั้นก็ได้ตระเวนหาสายพันธุ์ใหม่ที่มีราคาแพงกว่า คือ โพลกาดอท หลังโมโตโร่เริ่มราคาตก เหตุมีคนเลี้ยงกันมากขึ้น จากนั้นก็ประกาศขายโมโตโร่ยกฟาร์ม ได้เงินมาล้านกว่าบาท เพื่อนำเงินส่วนนี้มาซื้อสายพันธุ์โพลกาดอท มีทั้งพ่อแม่พันธุ์และลูกปลาที่พร้อมจะขุนให้เติบโตต่อไป

เมื่อเห็นว่า ธุรกิจกระเบนสวยงามไปได้ดี เขาก็เบนแนวคิดจากวิธีขุนขายหันมาเพาะเลี้ยงเองเนื่องจากได้กำไรที่คุ้มค่ากว่า ปัจจุบันฟาร์มคุณพัชรพล มีปลากระเบนอยู่ 4 ชนิด คือ เพอเลย์โพลกาดอท โมโตโร่ (สำหรับโมโตโร่ ไม่ได้เพาะเลี้ยงเพื่อจำหน่าย แต่มีไว้เพื่อรักษาพ่อแม่พันธุ์เท่านั้น) และแบล็กไดมอนด์ ที่ได้ชื่อว่ามีราคาแพงที่สุด สำหรับแบล็กไดมอนด์ถ้าเป็นเมื่อก่อน ขายคู่ละ 1 ล้าน เดี๋ยวนี้ลดลงมาเหลือคู่ละ 5-6 แสน ส่วนลูกปลาตัวละ 9 หมื่น - 1 แสน แล้วแต่ความสวยงาม โพลกาดอทพ่อแม่พันธุ์คู่ละ 1-2 แสน ลูกปลาตัวละ 1-2.5 หมื่น

สำหรับอนาคตกระเบนสวยงาม คุณพัชรพล ยังมั่นใจว่าจะยังเติบโตต่อเนื่องไปอีก เพราะความนิยมการเลี้ยงยังเปิดกว้าง โดยเฉพาะจีนที่เป็นตลาดรับซื้อใหญ่ ยังต้องการกระเบนสวยงามอีกมาก นอกจากนี้ยังมีไต้หวัน สิงคโปร์ และฮ่องกง ที่ติดต่อเข้ามาเกือบทุกเดือน ถือเป็นช่องทางสร้างรายได้เป็นอย่างดีทีเดียว

จากประสบการณ์การทำธุรกิจปลากระเบนสวยงามของทั้ง 4 ท่าน คงพอเป็นแนวทางสำหรับผู้ที่สนใจจะทำธุรกิจปลากระเบนสวยงามได้ไม่มากก็น้อย สำหรับผู้ที่มีใจรักหรือชื่นชอบการเลี้ยงปลาสวยงามเป็นชีวิตจิตใจอยู่แล้ว ปลากระเบนสวยงามนี้ก็น่าจะเป็นอีกหนึ่งทางเลือก สำหรับผู้ที่อยากลงทุน ซึ่งให้ผลตอบแทนที่คุ้มค่า ทั้งนี้ต้องศึกษากลยุทธ์ด้านการตลาด และการลงทุนให้ละเอียดรอบคอบก่อนตัดสินใจ ที่สำคัญต้องมีใจรัก เพราะปลากระเบนสวยงามเป็นปลาที่ต้องการ การดูแลเอาใจใส่เป็นอย่างมากถ้าเลี้ยงด้วยใจรักก็จะทำให้เรามีความสุขและสามารถอยู่กับสิ่งที่เรารักได้ยาวนาน เช่นเดียวกับนักธุรกิจปลากระเบนสวยงาม ที่ประสบความสำเร็จมาแล้วตามที่ดิฉันได้กล่าวไว้ในข้างต้นค่ะ

 

 

เรียบเรียงโดย....นางสาวเจษฎาภรณ์   อินทรัตน์

 

 

เอกสารอ้างอิง

กันยารัตน์ สุวรรณประทีป. 2548. มารู้จักกับปลากระเบนน้ำจืด. กระเบนน้ำจืดยอดฮิต.หน้า 8-9

สิทธิวุฒิ มหาโชติวาณิชย์. 2558. รวมพลคนรักกระเบนปี 2. นิตยสารคนรักปลา 
เพื่อคนรักปลา. ฉบับที่ 70. หน้า 32-59

มปป. 2558. คมคิดธุรกิจนิวเจน. (ออนไลน์). กรมประมง.  http://www.komchadluek.net/detail/20150409/204432.html. 
26 สิงหาคม 2558

มปป. 2558. (ออนไลน์). 
 http://www.fisheries.go.th/aquaorna/web2/images/stories/img_7004.jpg. 
26 สิงหาคม 2558

มปป. 2558. (ออนไลน์). 
 http://www.ninekaow.com/wbs/?action=view&sub=02&id=0002724. 
26 สิงหาคม 2558

มปป. 2558. การเพาะพันธุ์ปลากระเบน. (ออนไลน์).  http://www.fisheries.go.th/aquaorna/web2/index.php?option=com_
content&view=article&id=175%3A2014-01-10-03-04-37&catid=19%3A2
010-03-16-02-25-10&Itemid=49. 26 สิงหาคม 2558 

มปป. 2558.'โมโตโร่' ปลากระเบนทำเงิน สัตว์เลี้ยงยอดฮิต...พิชิตส่งออก. 
(ออนไลน์).  http://m.dailynews.co.th/Article.do?contentId=16207. 
27 สิงหาคม 2558

มปป. 2558. ปลากระเบนแบล็คไดมอนด์. (ออนไลน์).  http://api.ning.com/files/bdOTGlbNKtowIMs*MvJsUjcCAHUD5Xli3l841cD
djsr8WY1T6tP1fVvDgm--kUz8vADdgUOSiFH4piPN6wzgWy-fb6zCWzA9/ray.jpg. 
27 สิงหาคม 2558

มปป. 2558. ปลากระเบนโพกาดอท. (ออนไลน์). http://www.arowanastation.com/main.php?url=view&room=1&id=328803. 
30 สิงหาคม 2558