อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

การทําประมงนับเป็นอาชีพหนึ่งที่ สร้างรายได้ให้กับประเทศไทยเป็นจํานวนมากทั้งการผลิตสินค้า ส่งออกให้กับประเทศรวมทั้ง เป็นแหล่งหาเลี้ยงปากท้องและสร้างรายได้ให้กับชาวประมง แต่ในปัจจุบันมีการทําประมงที่แตกต่างไปจากเดิมโดยส่วนใหญ่ไปในทางที่ผิดกฎหมาย เช่น การลักลอบจับปลาที่ไม่ได่อยู่ในพื้นที่ของตนเองนี่ถือเป็นภัยคุกคามอีกอย่างหนึ่ง และยังเป็นการเอาเปรียบชาวประมงที่ทําการประมงที่ถูกต้อง

ซึ่งทั่วโลกให้ความสําคัญในการอนุรักษ์ทรัพยากรประมงและสิ่งแวดล้อม ทําให้องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (Food and Agriculture Organization หรือ FAO) และประเทศต่าง ๆ ร่วมกันในการหามาตรการ ขจัดและต่อต้านการทําประมงที่ผิดกฎหมาย เพื่อให้เกิดการบริหารจัดการและใช้ประโยชน์ทรัพยากรทางทะเลอย่างยั่งยืน รวมทั้งความมั่นคงทางอาหารสําหรับประชากรของโลก ซึ่งสหภาพยุโรป (EU) เป็นกลุ่มประเทศแรกที่ได้กําหนดมาตรการเพื่อป้องกันและขจัดการทําประมงที่ผิดกฎหมายขาดการรายงานและไร้การควบคุม ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2553 

ภาพจาก https://www.ptp.or.th/

IUU มันคืออะไร มีความสำคัญอย่างไร ทำไมประเทศไทยของเราต้องให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ด้วย บทความฉบับนี้มีคำตอบค่ะ กฎระเบียบของสหภาพยุโรปให้ความหมายของการทําประมงที่ผิดกฎหมาย (Illegal Unreported and Unregulated fishing หรือ IUU Fishing) ไว้คือ Illegal fishing เป็นกรณีทําการประมงในเขตน่านน้ำของประเทศต่างๆ โดยไม่ได้รับอนุญาต หรือ โดยฝ่าฝืนต่อระเบียบและกฎหมายที่กําหนดขึ้น หรือฝ่าฝืนพันธกรณีระหว่างประเทศด้านการประมง รวมทั้งพันธกรณีตามความตกลงร่วมมือทางประมงในภูมิภาคด้วยUnreported fishing เป็นกรณีทําการประมงแล้วไม่ได้รายงาน หรือรายงานอย่างไม่ถูกต้องตามกฎหมายหรือกฎเกณฑ์ที่กําหนดไว้ต่อหน่วยงานที่ดูแลการประมงแห่งชาติหรือองค์กรบริหารจัดการการประมงในภูมิภาคแล้วแต่กรณีUnregulated fishing เป็นกรณีทําการประมงในเขตพื้นที่ต่าง ๆ โดยเรือไม่ปรากฏสัญชาติหรือเรือที่ไม่ติดธงของประเทศเป็นการฝ่าฝืนต่อมาตรการที่กําหนดขึ้นรวมถึงการทําประมงในบริเวณสงวนที่มีการ         กําหนดมาตรการอนุรักษ์ไว้ จากการที่สหภาพยุโรปได้จัดตั้งกฎระเบียบต่อต้านการทําประมงที่ผิดกฎหมายขึ้นมา ทําให้รัฐบาลไทยเริ่มวางมาตรการต่าง ๆ เตรียมการรองรับกับกฎระเบียบพร้อมแนวทางป้องกันการทําประมงผิดกฎหมายจึงได้มอบหมายให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์โดยกรมประมงในฐานะผู้รับผิดชอบโดยตรง ได้ดําเนินการร่วมกับหน่วยงานอื่น ๆ ทั้ง ภาครัฐและเอกชน เตรียมรับมือกับกฎระเบียบดังกล่าว เพื่อให้สามารถทําการรับรองสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์ว่าไม่ได้มาจากการทําการประมง IUU Fishing ด้วยสมุด การทําประมงซึ่งสามารถใช้เป็นหลักฐานบอกที่มาของสัตว์น้ำที่จับมาได้ รวมทั้งมีการประชาสัมพันธ์ให้ชาวประมงและผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องได้รับทราบ เพื่อประโยชน์ในหลายระดับทั้งประกอบอาชีพประมง ผู้ประกอบการและในระดับการค้าระหว่างประเทศ ด้วยเหตุนี้จึงได้มีการแต่งตั้งคณะกรรมการดําเนินการเพื่อรองรับกฎระเบียบสหภาพยุโรปในการต่อต้านการทําประมง IUU Fishing เพื่อศึกษาและวางแผนการดําเนินงาน เพื่อปรับมือกับระเบียบสหภาพยุโรป พร้อมกําหนดแนวทางการดําเนินการให้มีระบบการตรวจสอบและรับรองสินค้าประมง โดยกรมประมงได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการศึกษาการดําเนินการเพื่อรองรับกฎระเบียบสหภาพยุโรป ในการต่อต้านการทําประมง IUU Fishing จํานวน 3 คณะ ได้แก่ คณะอนุกรรมการศึกษากรณีเรือประมงไทยทําการประมงในและนอกน่านน้ำของไทย และคณะอนุกรรมการศึกษากรณีการนําเข้าวัตถุดิบสัตว์น้ำจากต่างประเทศโดยเรือประมงต่างชาติ เพื่อไม่ให้การส่งออกสินค้าประมงที่ทํารายได้ให้ประเทศไทยที่สําคัญในลําดับต้น ๆ หยุดชะงักหรือได้รับผลกระทบจากการบังคับใช้กฎระเบียบสหภาพยุโรปฉบับนี้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์โดยกรมประมง มีหน้าที่ดูแลรับผิดชอบด้านการผลิตและคุณภาพของสินค้าที่ส่งออกไปต่างประเทศทั้งหมดและกํากับดูแลการประมงของไทย มีภารกิจด้านฟื้นฟูและควบคุมการทําประมงและการผลิตสัตว์น้ำตลอดจนการใช้ทรัพยากรให้เป็นประโยชน์มากที่สุดโดยได้รับความร่วมมือจากกระทรวงพาณิชย์ โดยกรมการค้าต่างประเทศที่มีหน้าที่บริหารการส่งออก และเป็นผู้ให้บริการการออกหนังสือรับรองการส่งออกต่าง ๆ ในการดําเนินการไปในทิศทางเดียวกัน และต้องดําเนินมาตรการและแนวทางปฏิบัติเพื่อรักษาปริมาณ การส่งออกสินค้าประมงไป ประชาคมยุโรปไว้มิให้ลดลง ทั้งนี้เพื่อไม่ให้เกิดปัญหาและอุปสรรคต่อการส่งออกสินค้าประมงหรือน้อยที่สุด ดังนั้น รัฐบาลไทยต้องเริ่มมาตรการต่าง ๆ เพื่อป้องกันการทำประมงที่ผิดกฎหมายและประชาสัมพันธ์มาตรการการใช้ใบรับรองฯ ให้เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นร่วมมือในการติดตามเฝ้าระวัง ให้ประชาชนทั่วไปรับทราบถึงปัญหา การแก้ไขปรับปรุงและผลกระทบต่อสังคม เศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมจาก IUU Fishing เพื่อสร้างตราสินค้าที่รับรองว่าไม่ได้ละเมิดการประมงที่ผิดกฎหมายและได้รับความร่วมมือ จากต่างประเทศให้เป็นที่ยอมรับจากทั่วโลก จากที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น หลายท่านที่ได้อ่านบทความฉบับนี้แล้ว คงเข้าใจความหมายและความสำคัญของ IUU แล้วใช่มั๊ยค่ะ แต่ทั้งนี้มาตรการต่าง ๆ ที่ได้กล่าวมา จะสําเร็จไปไม่ได้หากไม่ได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วนโดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ประกอบอาชีพประมง ซึ่งเป็นผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องมากที่สุดกับกฎระเบียบนี้ ในการประสาน ประโยชน์และขับเคลื่อนมาตรการป้องกันและขจัดการทําประมงที่ผิดกฎหมายขาดการรายงาน

เรียบเรียงโดย..ฉวีวรรณ หนูนุ่น

เอกสารอ้างอิง

 http://www.fisheries.go.th/

http://www.scbeic.com

http://www.thairath.co.th/