ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม
ข้าพระพุทธเจ้า ผู้บริหาร ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)

เมื่อพูดถึงปลาสวยงาม หลาย ๆ ท่านคงจะนึกถึงปลาทอง ปลาสอด ปลาหางนกยูง ปลาเทวดา ปลาปอมปาดัวร์ ปลาคาร์พ ปลาอะโรวาน่า ปลาหมอสี เป็นต้น ปัจจุบันบางท่านก็สนใจปลาผสมข้ามพันธุ์หรือปลาครอสบรีด แต่ก็มีคนอีกกลุ่มหนึ่งในใจปลาทะเลสวยงาม ท่านเป็นอีกคนหนึ่งในกลุ่มนี้หรือไม่

โดยมีความกังวลใจว่า การจัดการในการเลี้ยงปลาทะเลสวยงามอาจประสบความยุ่งยาก รวมไปถึงปัญหาเรื่องโรค ที่จะมาเบียดเบียน และอาหารชนิดใดที่ต้องหามาให้ปลากินแล้วถูกใจ เพื่อปลาได้เจริญเติบโต มีสุขภาพแข็งแรง สีสันสดใสสวยงาม ในโอกาสนี้เราไปร่วมสนทนากับคุณนิรัดร์ วิพันธุ์เงิน และคุณวรวิทย์ ฉัตรไตรรัตน์ ผู้สนใจปลาทะเลสวยงาม เกี่ยวกับแนวทางดำเนินการเพื่อจำลองทะเลน้อยๆ มาอยู่ในบ้าน หรือวัตถุประสงค์การเลี้ยงเพื่อเป็นงานอดิเรก และตกแต่งบ้านให้สวยงามต้องตาถูกใจทั้งผู้อยู่อาศัยและผู้ที่มาเยือนนั่นเอง

ภาพจาก https://www.youtube.com/

 

• ขอเรียนถามคุณนิรันดร์ว่าวัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับการเลี้ยงปลาทะเลสวยงามมีอะไรบ้าง
คุณนิรันดร์ : สิ่งที่จำเป็นอันดับแรก คือ ตู้ปลาขนาดไม่น้อยกว่า 36 นิ้ว ส่วนที่แตกต่างระหว่างตู้ปลาสวยงามทะเลกับตู้ปลา สวยงามน้ำจืดซึ่งต้องมีเครื่องกรองน้ำ จะใช้ระบบกรองในตู้หรือนอกตู้ก็ได้ เพื่อกำจัดตะกอนแขวนลอยในน้ำ และของเสียที่เกิดจากการขับถ่ายของปลา กระแสน้ำที่เกิดจากการใช้เครื่องกรองช่วยทำให้เกิดความเคลื่อนไหว สัตว์น้ำอยู่ได้อย่างมีความสุข ในระบบกรองจะประกอบด้วยใยแก้วถ่ายคาร์บอน ฯลฯ เป็นตัวรองน้ำและบำบัดของเสียที่ปลาขับถ่าย โดยดูดซึมแอมโมเนีย ช่วยให้คุณสมบัติของน้ำดีขึ้น
• ถ้าไม่มีเครื่องกรองน้ำจะมีผลอย่างไรบ้าง
คุณนิรันดร์ : ของเสียที่ปลาขับถ่ายออกมา รวมทั้งตะกอนและเศษอาหารที่ปลากินไม่หมดจะเกิดเป็นแก๊สพิษแอมโมเนียที่เป็นอันตรายต่อปลา ปลาอ่อนแอ เป็นโรคหรืออาจตายได้ ทั้งนี้จุลินทรีย์ จะช่วยบำบัดแก้ไข เปลี่ยนสภาพเป็นไนเทรด ทำให้สภาพแวดล้อมในตู้ปลาเกิดความสมดุล
• ในตู้ปลาควรมีระบบไฟ เพื่อให้แสงสว่างหรือไม่
คุณนิรันดร์ : มีครับ แสงสว่างในตู้ปลาได้มาจากหลอดไฟฟ้าสำหรับตู้ปลาทะเลสวยงามไม่ควรใช้หลอดฟลูออเรสเซนต์ควรเป็นหลอดแอทรอลิกบลู ไว้ท์บลู ซึ่งมีค่าเคของไฟ 10,000 เคขึ้นไป ถ้ามีทุนดำเนินการสูงควรใช้หลอดเมทัลฮาไลด์ ซึ่งเป็นหลอดไฟไที่ให้แสงใกล้เคียงกับธรรมชาติถึงแม้ว่าราคาค่อนข้างแพงแต่หลอดไฟมีอายุการใช้งานนานกว่าหลอดไฟแบบอื่นๆ
• น้ำเปรียบเสมือนบ้านของปลา คุณสมบัติของน้ำอย่างใดที่เหมาะสมสำหรับการเลี้ยงปลาทะเลสวยงาม
คุณนิรันดร์ : น้ำเป็นสิ่งที่ผู้เลี้ยงปลาจักต้องคำนึงถึง ซึ่งควรเตรียมน้ำให้พร้อมก่อนที่จะปล่อยปลา ถ้าได้น้ำทะเลจริง ๆ ก็ดีแต่ไม่ต้องเดินทางไปขนน้ำทะเลไกล ๆ โดยใช้เกลือที่จำหน่ายตามร้านขายปลาทะเลสวยงามจำนวน 1 ถึง ต่อน้ำจืด 30-40 ลิตร เมื่อผสมเกลือกับน้ำในปริมาณดังกล่าวจะได้น้ำเค็มที่มีคุณสมบัติใกล้เคียงกับน้ำทะเลธรรมชาติที่ระดับความเค็ม 30-35 ppt (ppt ย่อมาจาก part per thousand คือ หน่วยความเค็มของน้ำทะเลในพันส่วนมีเกลือละลาย 30-35 กรัม ซึ่งน้ำทะเลในธรรมชาติมีความเค็ม 27-35 ppt.)น้ำทะเลเป็นสิ่งจำเป็น ถ้าคุณสมบัติน้ำแตกต่างจากน้ำทะเลธรรมชาติจะส่งผลให้ปลาอ่อนแอ ส่วนความเป็นกรดและด่าง (pH) ที่เหมาะสม 7.3-8.6 โดยใช้อุปกรณ์วัดค่า pH ด้วยการเทียบสีกับกระดาษที่ให้มาพร้อมกระบอกตักน้ำมาทดสอบ เช่น ให้ผลเป็นสีเขียวก็ต้องเติม pH พลัสสำหรับการวัดค่าความเค็มมีไฮโดรมิเตอร์ เป็นอุปกรณ์ซึ่งใช้งานเพื่อวัดความถ่วงจำเพาะ
• การเลี้ยงปลาทะเลสวยงามไปนาน ๆ ความเค็มจะมากขึ้นหรือน้อยลง
คุณนิรันดร์ : หลังจากเลี้ยงปลาทะเลสวยงามไปนานสักระยะหนึ่งแล้ว ความเค็มจะติดขอบตู้ ฝาตู้ และอีกส่วนหนึ่งระเหยไป ผู้เลี้ยงต้องเพิ่มน้ำและเกลือให้ได้ระดับที่ต้องการ
• ในตู้ปลาทะเลสวยงามจะสามารถตกแต่งให้สวยงามเช่นเดียวกับตู้ปลาน้ำจืดสวยงามได้หรือไม่
คุณนิรันดร์ : ได้ครับ ทั้งนี้การตกแต่งตู้ปลาควรเลียนแบบธรรมชาติมากกว่า เพื่อให้ปลามีสุขภาพดี แข็งแรง ไม่เป็นโรคได้ง่าย โดยนำหินมาประดับตกแต่ง แต่อย่างไรก็ตามหินที่นำมาอาจมีเชื้อโรค สาหร่ายติดมาด้วย ในขณะเดียวกันหินมีความเป็นกรดจะช่วยปรับคุณสมบัติของน้ำให้มีความเหมาะสม อีกทั้งปลาได้ใช้เป็นที่หลบซ่อนตัว
สำหรับพรรณไม้น้ำจะเป็นพวกสาหร่ายทะเล เช่น สาหร่ายผมนาง สาหร่ายพวงองุ่น สาหร่ายเกลียว ฯลฯ การซื้อสาหร่ายทะเล ต้องเลือกช่วงเวลาที่เหมาะสม ถ้าในตู้มีหลายองค์ประกอบ อาทิ สาหร่าย หิน ทราย ฯลฯ ก็จะทำให้ตู้ปลาดูมีชีวิตชีวามากยิ่งขึ้น
• ปลาทะเลสวยงามชนิดใดบ้างที่ผู้เลี้ยงปลานิยมซื้อมาเลี้ยงในตู้ปลา
คุณนิรันดร์ : ปลาที่นิยมเลี้ยงเป็นอันดับ 1 คือ ปลาการ์ตูนซึ่งเป็นปลาที่เลี้ยงง่าย กรมประมงเพาะพันธุ์ได้แล้ว สำหรับสภาพแวดล้อมในตู้ปลา ค่า pH 7.3-8.6 อุณหภูมิไม่เกิน 33-34 องศาเซลเซียส ถ้าร้อนกว่านี้ปลาจะเครียด หากเกิดสภาวะดังกล่าวให้ใส่จุลินทรีย์ผลเพื่อเพิ่มจุลินทรีย์ในตู้ปลาโดยใส่ 3 สัปดาห์ - 1 เดือน ต่อครั้งเพื่อให้ตู้สมดุลเร็วขึ้น สำหรับการเทียบสีทดสอบค่าความเป็นกรดและด่างที่กล่าวมาแล้วปรากฎสีเขียวให้เติม pH พลัส สีส้มแสดงว่าไม่เหมาะสม อาจเป็นเพราะน้ำเสียก็ได้ หากเป็นสีเหลืองแสดงว่า คุณสมบัติน้ำเหมาะสมที่จะเลี้ยงปลาทะเลสวยงามได้
• ปลาที่เริ่มต้นสำหรับผู้สนใจเลี้ยงปลาทะเลสวยงามมือใหม่
คุณนิรันดร์ : สำหรับท่านที่ไม่เคยเลี้ยงปลาทะเลมาก่อนควรเลือกปลาที่เลี้ยงง่าย ราคาไม่แพง เช่น ปลาการ์ตูน ปลาแดมเซล ปลาสลิดหิน หรือปลาตะกรับเขียว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปลาสลิดหินเหมือนปลาทดลองน้ำ ส่วนกลุ่มปลาการ์ตูนก็มีหลายชนิด และมีราคาถูกที่สุดคือปลาการ์ตูนส้มปลาการ์ตูนที่มีราคาสูงขึ้นมาได้แก่ ปลาการ์ตูนมะเขือเทศปลาการ์ตูนลายปล้อง
• ลักษณะนิสัยของปลาการ์ตูนเป็นอย่างไร
คุณนิรันดร์ : ปลาการ์ตูนมีนิสัยหวงพื้นที่ต้องเลือกชนิดที่อยู่ร่วมกันได้ เลี้ยงรวมกัน ส่วนชนิดที่ก้าวร้าวต้องเลี้ยงปลาเพียงชนิดเดียว อาจสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมจากผู้ขายได้
• ปลาการ์ตูนแต่ละสายพันธุ์นั้นจะนำมาเลี้ยงรวมกันได้ไหม
คุณนิรันดร์ : ปลาที่เราซื้อมาไม่อยากให้ตายหรือบอบซ้ำขอยกตัวอย่างปลาการ์ตูน สำหรับปลาการ์ตูนส้มมีนิสัยไม่ก้าวร้าว ราคาถูก ขนาด 11/2 -2 นิ้ว ตัวละ 50-60 บาท ส่วนปลาการ์ตูนมะเขือเทศ ซึ่งลำตัวมีสีส้ม ลายขาว จะมีราคาสูงขึ้นมาตัวละ 100-200 บาท ปลาการ์ตูน 2 ชนิดนี้เลี้ยงรวมกันได้ ส่วนลักษณะปลาการ์ตูนอำพันพื้นลำตัวสีแดงลายขาว จัดเป็นปลาการ์ตูนที่มีนิสัยก้าวร้าว หวงเขตแดนไล่ปลาตัวอื่น ๆ ฉะนั้นขนาดปลาที่จะเลี้ยงจึงไม่ควรแตกต่างกันเพราะปลาขนาดใหญ่จะไล่ปลาที่มีขนาดเล็กกว่า
• ปลาทะเลสวยงามชนิดอื่น ๆ ที่ได้รับความนิยมอย่างต่อเนื่องเป็นปลาชนิดใด
คุณนิรันดร์ : ปลาทะเลสวยงามมีหลายชนิดให้เลือกมากมายข้อสำคัญควรเลือกเลี้ยงปลาที่เลี้ยงง่าย ปลาที่สามารถปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมในตู้ได้ เช่น ปลาผีเสื้อในบ้านเรามี 60-70 ชนิด บางชนิดเลี้ยงยากต้องกินโพลิป (ส่วนที่เป็นเนื้อเยื่อ) ปะการังไม่สามารถกินสาหร่าย ไรทะเล ส่วนปลาผีเสื้อคอขาว ปลาผีเสื้อจมูกยาว ปลาโนรี สำหรับปลาโนรีเลี้ยงง่าย กินอาหารเก่ง มีนิสัยซุกซน ชอบจิกสิ่งที่พริ้ว
• อาหารที่ปลาโนรีกินเป็นอาหารประเภทไหน
คุณนิรันดร์ : ปลาโนรีกินอาร์ทีเมียหรือบางท่านเรียกไรทะเล ซื้อครั้งละ 10 บาท หรือ 20 บาทก็ได้ หากไม่สะดวกซื้อบ่อย ๆ จำเป็นต้องนำอาร์ทีเมียไปแช่แข็งก็จะช่วยเก็บรักษายืดอายุการใช้ประโยชน์ได้
การให้อาร์ทีเมียเป็นอาหารเมื่อซื้อต้องฆ่าเชื้อโรคในน้ำจืดล้างหลาย ๆ ครั้ง แล้วช้อนตัวอาร์ทีเมียมาให้ปลากิน
• ปลาสินสมุทร (Angelfish) เลี้ยงยากมากไหม
คุณนิรันดร์ : ปลาสินสมุทรมีหลายสายพันธุ์ บางชนิดก็เลี้ยงง่าย และบางชนิดเลี้ยงยาก สำหรับปลาสินสมุทรราชาจะมีราคาถูกและมีความอดทนสูงกว่าชนิดอื่น ๆ นอกจากนี้มีปลาสินสมุทรลายน้ำเงิน ปลาสินสมุทรลายบั้ง ฯลฯ
• ระยะเวลาที่ใช้ในการกำจัดเชื้อโรคที่อาจติดมากับอาร์ทีเมีย
คุณนิรันดร์ : ประมาณครึ่งชั่วโมงสำหรับแช่ล้างในน้ำจืดหากมีความจำเป็นต้องรีบใช้ให้นำด่างทับทิม 2-3 เกล็ดผสมน้ำให้ออกสีม่วงอ่อน ๆ แล้วนำอาร์ทีเมียไปแช่ก่อนนำมาใช้ให้ล้างน้ำจืดหลาย ๆ ครั้งแล้วจึงนำไปให้ปลากิน
การกำจัดเชื้อโรคที่อาจติดมากับอาหารหรือตัวปลาที่ซื้อมาใหม่เป็นสิ่งจำเป็น เพราะสิ่งที่นำเข้ามานั้นจะเป็นพาหะหรือสื่อนำเชื้อโรคมาสู่ปลาที่เลี้ยงอยู่เดิมในตู้ปลานั้น ๆ ได้
• โรคชนิดใดที่มักจะเกิดกับปลาทะเลสวยงามที่เลี้ยงในตู้
คุณนิรันดร์ : โรคจุดขาวพบบ่อยซึ่งสาเหตุก็อาจเป็นเพราะอุณหภูมิอากาศในรอบวันมีการเปลี่ยนแปลง เช่น กลางวันอากาศร้อน กลางคืนอากาศเย็น ทำให้ปลาเครียดก็จะเป็นโรคจุดขาวได้
• การแก้ไขหรือวิธีการช่วยมิให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิในรอบวันทำได้อย่างไร
คุณนิรันดร์ : ใช้ฮีทเตอร์เพื่อควบคุมมิให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิหรือเพื่อปรับระดับตามที่ต้องการ
• การพิจารณาเลือกซื้อปลาทะเลสวยงามที่มีสุขภาพดีจะสังเกตได้จากลักษณะภายนอกได้หรือไม่
คุณนิรันดร์ : ได้ครับ โดยการสังเกตและทดสอบ เช่นประการแรก ปลาว่ายน้ำแข็งแรง ปราดเปรียวไม่เซื่องซึมประการที่สอง สภาพลำตัวไม่มีการบอบช้ำหรือมีรอยขีดข่วนประการที่สาม ให้ผู้ขายปลาทดสอบการกินอาหารของปลาปลาจะว่ายมากินอาหารได้ดีมีการเคลื่อนไหวอย่างว่องไวถือเป็นปลาที่แข็งแรง
• วิธีการปฏิบัติเมื่อซื้อปลามายังแหล่งเลี้ยงทำอย่างไร
คุณนิรันดร์ : เมื่อซื้อปลามาถึงแหล่งเลี้ยงไม่ว่าจะเป็นบ้านหรือฟาร์มเลี้ยงปลา ควรแช่ถุงปลาในภาชนะที่จัดเตรียมไว้เพื่อการเลี้ยงปลาเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 20 นาที หรือประมาณ 30 นาทีครับ
• ปลาทะเลสวยงามมีหลายชนิดแต่ละชนิดจะนำมาเลี้ยงรวมในตู้เดียวกันได้ไหม
คุณนิรันดร์ : การจัดตู้เลี้ยงปลาทะเลสวยงามควรเลียนแบบธรรมชาติใต้ทะเล ซึ่งจะมีความหลายหลาย โดยมีความแตกต่างทั้งขนาดและชนิดปลา ได้แก่ ปลาการ์ตูน ปลาผีเสื้อ ปลาสินสมุทร ปลาสลิดหิน ฯลฯ ในธรรมชาติมีทั้งปลาฝูง ปลากินอาหารกลางน้ำ ปลากินอาหารพื้นล่าง (ปลาบู่จะกินอาหารพื้นล่าง ทำให้พื้นตู้สะอาด) สำหรับปลาวัยเป็นปลาทะเลที่มีความสวยงามอีกประเภทหนึ่ง บางชนิดมีนิสัยก้าวร้าวค่อนข้างดุ และหวงรัง สามารถเลี้ยงร่วมกับปลาสิงโต ปลานกแก้ว ซึ่งมีความก้าวร้าวเหมือนกัน
• การดูแลให้อาหารในแต่ละวันใช้เวลามากน้อยเพียงใดซึ่งผู้สนใจเลี้ยงปลามือใหม่อยากทราบว่าจะเป็นภาระหรือไม่
คุณนิรันดร์ : การดูแลให้อาหารไม่ได้เสียเวลามากนักเพียงวันละ 2 ครั้ง ตอนเช้า 1 ครั้ง และตอนเย็น 1 ครั้งปริมาณอาหารที่ให้ ๆ ปลากินหมดพอดี อย่าให้มากเกินไปเนื่องจากปลากินมากขึ้น ถ่ายของเสียมาก อีกทั้งอาหารที่หลงเหลือในตู้เมื่อสะสมกันแล้ว จะทำให้น้ำในตู้เสียเร็ว
• ขนาดตู้ปลา 36 นิ้ว จำนวนปลาที่ปล่อยอย่างเหมาะสมเป็นเท่าไหร่
คุณนิรันดร์ : ตู้ปลาขนาด 36 นิ้ว น้ำ 180 ลิตร อัตราปล่อยปลา ขนาด 2-3 นิ้ว ประมาณ 9-10 ตัว สำหรับปลาขนาดเล็ก หากเป็นปลาขนาดใหญ่ เช่น ปลาสินสมุทร ปลาโนรี จะใส่ปลาได้เพียง 1-2 ตัว เท่านั้น อย่างไรก็ตามหากระบบในตู้ปลามีสภาวะแวดล้อมใกล้เคียงกับธรรมชาติ จุลินทรีย์มีปริมาณมากเพียงพอและพร้อมบำบัดของเสียก็สามารถเพิ่มอัตราการปล่อยปลาได้อีก 1 เท่าตัวนะครับ
• การเปลี่ยนถ่ายน้ำควรดำเนินการเดือนละกี่ครั้ง
คุณนิรันดร์ : เนื่องจากตู้ปลาที่เลี้ยงเป็นระบบปิด ไม่มีการไหลของกระแสน้ำ ไม่มีระดับการขึ้น-ลงของน้ำ ไม่มีคลื่นและกระแสลม มีแต่ระบบน้ำไหลภายในตู้ ดังนั้นการเปลี่ยนถ่ายน้ำจึงเปรียบเสมือนการอาบน้ำใหม่ให้ปลา เพราะในแต่ละวันปลาได้ใช้แร่ธาตุทำให้สูญเสียความสมดุล ส่งผลต่อสุขภาพ ปลาอ่อนแอและเป็นโรคได้ง่าย หลังจากเปลี่ยนถ่ายน้ำเรียบร้อยแล้ว ต้องเติมไปโอไดด์ แคลเซียมและแร่ธาตุรวม ควรเปลี่ยนน้ำเดือนละ 1 ครั้ง อย่างมาก 3 เดือนต่อ 1 ครั้ง
• แร่ธาตุดังกล่าวมีผลต่อสุขภาพปลาอย่างไร
คุณนิรันดร์ : ผมขอยกตัวอย่าง แคลเซียมช่วยเสริมสร้างกระดูก เสริมสร้างภูมิต้านทานให้ปลา เป็นต้น ฉะนั้นจึงจำเป็นต้องมีการเสริมแร่ธาตุ
• การเปลี่ยนถ่ายน้ำควรเปลี่ยนทั้งหมดหรือเพียงบางส่วนปริมาณเท่าใด
คุณนิรันดร์ : ปริมาณการเปลี่ยนถ่ายน้ำครั้งละ 20-30 เปอร์เซ็นต์ต่อเดือน ถ้าไม่ว่างเปลี่ยนถ่ายน้ำควรเติมแร่ธาตุช่วยให้น้ำเกิดความสมดุล สำหรับการเลือกซื้อเกลือที่จะนำมาผสมให้น้ำเค็มและปรับสภาพน้ำควรเลือกซื้อเกลือที่มีคุณภาพจะช่วยยืดอายุการเปลี่ยนถ่ายน้ำได้อีกทางหนึ่ง
• น้ำคือบ้านของปลา การทำให้บ้านมีความเหมาะสม น่าอยู่อย่างมีความสุข กรณีที่เป็นผู้สนใจมือใหม่การเติมแร่ธาตุรวมเท่านั้นเพียงพอหรือไม่
คุณนิรันดร์ : ในสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติหากไม่เหมาะสมปลาก็จะอพยพย้ายถิ่นที่อยู่อาศัย แต่ในตู้ปลาไม่สามารถหลีกหนีไปที่อื่นได้ ดังนั้นจึงต้องปรับสภาพตู้ โดยเติมเสริมแร่ธาตุ ซึ่งจะมีรายละเอียดและวิธีการใช้ที่ฉลากผลิตภัณฑ์ เช่น Strontium แคลเซียม โบรอน ฯลฯ
นอกจากแร่ธาตุฯ ควรเสริมวิตามิน ส่วนบัฟเฟอร์ก็มีความสำคัญจะทำให้น้ำในตู้มีความเหมาะสม ความเป็นกรดและด่าง (pH) ไม่เปลี่ยนแปลงเพราะการเลี้ยงปลาไประยะหนึ่ง pH จะลดต่ำลง ทำให้น้ำสูญเสียสมดุล
• ในระหว่างการเลี้ยงจะทราบได้อย่างไรว่า ปลามีสุขภาพไม่ดีต้องให้การดูแลเป็นพิเศษ
คุณนิรันดร์ : ในช่วงที่ให้อาหารตอนเช้าและเย็นนั้นจะสามารถสังเกตพฤติกรรมและสุขภาพ ปลาดีจะกินอาหารได้ดี ส่วนคุณภาพน้ำ ความเป็นกรดและด่างเหมาะสม สีสันของปลาสีไม่ตก จะสดสวย เหมือนตอนที่ซื้อมาในครั้งแรกหากสภาพแวดล้อมไม่เหมาะสม ปลาจะเครียด ไม่กินอาหารหรือกินอาหารแต่รูปร่างผอม
• ลักษณะดังกล่าวนั้นจะมีวิธีการแก้ไขอย่างไร
คุณนิรันดร์ : หากพบปลาเครียด ไม่กินอาหารให้รีบเปลี่ยนถ่ายน้ำในอันดับแรก จากนั้นจึงให้วิตามิน แร่ธาตุสำหรับสีสันของปลาขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อม การเปลี่ยนน้ำจะช่วยลดตะไคร่น้ำ ถ้ามีตะไคร่น้ำในตู้ปลาไม่ควรใช้สารเคมีกำจัด เพราะจะมีผลกระทบต่อระบบการจัดการภายในตู้ปลานั้น ๆ
ปลาที่มีสุขภาพอ่อนแอ ปัญหาหนึ่งมาจากการจับโดยใช้ยาเบื้อ เมื่อนำมาเลี้ยงปลาก็เบื้ออาหาร จึงควรเลือกซื้อปลาจากร้านที่เชื่อถือได้และมีใบรับรองว่าเป็นปลาที่นำเข้าจากต่างประเทศ ปลามีการเคลื่อนไหวตัวว่องไวเมื่อให้กินอาหารสำหรับปะการังที่นำมาตกแต่งตู้ทำจากเรซิ่น ซึ่งมีความเหมือนกันกับปะการังในธรรมชาติ
• คุณนิรันดร์มีความประทับใจในการเลี้ยงปลาทะเลสวยงามในส่วนใด
คุณนิรันดร์ : ผมประทับใจปลาการ์ตูน ซึ่งจะมีการหยอกล้อกระตุกตัว ซึ่งเป็นเช่นนี้เกือบทุกสายพันธุ์ ส่วนกลุ่มปลาโนรีมีการอมทรายที่กระพุ้งแก้มแล้วพ่นออกมา สำหรับปลาทะเลสวยงามบางชนิด ชอบเกาะอยู่ตามโขดหิน ซอกหินชอบแหวกว่ายกระโดดไปมา บางชนิดก็นอนหลับตอนกลางคืนหรือออกหากินตอนกลางคืน บางกลุ่มก็สะบัดหางให้พื้นทรายเป็นโพรงเพื่อใช้เป็นที่นอน
• คุณนิรันดร์มีแนวคิดที่จะเพาะพันธุ์ปลาทะเลสวยงามบ้างใหม่
คุณนิรันดร์ : โดยส่วนตัวมีความสนใจและกำลังศึกษาทดลองเพาะพันธุ์ปลาทะเลบางชนิดอยู่ สำหรับหนังสือและตำราชีววิทยาของปลาทะเลในประเทศไทย ยังมีค่อนข้างน้อยปลาบางชนิดก็บ่งบอกลักษณะเพศชัดเจน เช่น ปลาการ์ตูน เป็นปลาที่เปลี่ยนแปลงเพศได้ ขณะที่ยังมีขนาดเล็กเป็นปลาเพศผู้ เมื่อเติบโตขึ้นเป็นเพศเมียสีจะเข้มขึ้น ในช่วงผสมพันธุ์ปลาที่มีความสมบูรณ์จะไปจับคู่กันโดยปลาการ์ตูนเพศผู้ซึ่งมีขนาดเล็กกว่า ปลาการ์ตูนเป็นปลาที่วางไข่เกาะติดกับวัสดุในการอนุบาลลูกปลาวัยอ่อนให้ไดอะตอม โรติดเฟอร์ เป็นอาหาร
• ปลาการ์ตูนชนิดใดที่เพาะพันธุ์ได้
คุณนิรันดร์ : การเลี้ยงเพื่อเพาะขยายพันธุ์ต้องแยกเลี้ยงโดยสังเกตปลาตัวไหนจับคู่กันให้แยกปลาคู่นั้นมาเลี้ยงต่างหาก สำหรับปลาการ์ตูนส้ม ปลาการ์ตูนลายปล้องจะเพาะพันธุ์ง่ายกว่าปลาการ์ตูนชนิดอื่น ๆ เช่น ปลาการ์ตูนแดงปลาการ์ตูนทอง
• การเพาะพันธุ์อัตราการปล่อยพ่อแม่พันธุ์เท่ากันหรือไม่
คุณนิรันดร์ : อัตราการปล่อยพ่อแม่พันธุ์ปลาการ์ตูนส้น 1:1 หลังจากที่แม่ปลาวางไข่แล้วจะดูแลให้ไข่ปฏิสนธิจนกระทั้งฟักเป็นตัว ในระหว่างนี้เปิดเครื่องให้อากาศช่วยเพิ่มออกซิเจน เมื่อไข่พัฒนาเป็นตัวอ่อนแล้วนำไปอนุบาลในตู้อีกใบหนึ่ง หากสนใจที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งกระบี่ กรมประมง ไปชมกันได้ครับ
• การลงทุนเลี้ยงปลาทะเลสวยงามในบ้านต้องใช้เงินลงทุนสักเท่าไหร่คะ
คุณนิรันดร์ : สำหรับท่านที่สนใจจะเลี้ยงปลาทะเลสวยงามตู้ปลาควรมีขนาด 36 นิ้ว มีขาตู้ ตัวตู้ ฝาครอบ ไฟราคาประมาณ 1,500 บาท นอกจากนี้มีเครื่องปั๊มน้ำ ปะการังเทียม (ซึ่งทำด้วยเคซิ่น) เกลือ อีกประมาณ 1,000 บาท รวมเป็น 2,500 บาท ส่วนพันธุ์ปลาที่จะนำมาเลี้ยง ถ้าเป็นการเริ่มต้นควรซื้อปลาที่มีราคาไม่แพง เพื่อศึกษาหาทักษะ ประสบการณ์ เมื่อมีความชำนาญพอสมควรค่อยซื้อปลาใหญ่ที่มีราคาแพงมาเลี้ยง
• อยากทราบว่าปลามีการนอนหลับเหมือนคนหรือไม่
คุณนิรันดร์ : ปลาก็มีการนอนหลับเหมือนคนครับ หากสังเกตดูจะพบว่าปลานอนนิ่ง ๆ เนื่องจากปลาไม่มีเปลือกตาดังนั้น ถึงแม้ว่าปลากำลังนอนหลับอยู่ก็จะดูเหมือนปลาลืมตาอยู่นั่นเองในช่วงนี้ถ้ามีการรบกวนหรือส่องไฟไปกระทบปลาอาจตกใจและกระโดดขึ้นมาเหนือน้ำอาจได้รับอันตรายได้
• แหล่งที่เป็นศูนย์รวมอุปกรณ์และพันธุ์ปลาอยู่ที่ใด
คุณนิรันดร์ : ตลาดซันเดย์ จตุจักร กรุงเทพฯ ซึ่งมีจำหน่ายอุปกรณ์การเลี้ยงปลา พันธุ์ปลา อาหารปลา เคมีภัณฑ์ที่ใช้เช่น เกลือ รวมทั้งทรายรองพื้น เป็นต้น
• ข้อเสนอแนะหรือคำแนะนำซึ่งจะส่งผลให้การเลี้ยงปลาทะเลสวยงามได้ผลดี
คุณนิรันดร์ : ปลาทะเลสวยงามจะให้ความงดงามและมีความสง่ากว่าปลาน้ำจืด พฤติกรรมของปลาทะเลก็มีความแตกต่างจากปลาน้ำจืด มีการหยอกล้อกับผู้เลี้ยงชวนให้หลงใหล เพลิดเพลินจริง ๆ นะครับ แต่การเลี้ยงปลาทะเลสวยงามต้องให้เวลาบ้าง เช่น เพื่อทดสอบคุณสมบัติ คุณภาพน้ำ การให้อาหาร การเปลี่ยนถ่ายน้ำ ทั้งนี้สอบถามเพิ่มเติมโดยสนทนากับผู้จำหน่ายในข้อมูลบางอย่างที่ยังไม่ทราบก็จะเป็นการเพิ่มพูน สั่งสมความรู้ให้มากยิ่งขึ้น ซึ่งนับเป็นประสบการณ์ชีวิตที่ดีนะครับ สวัสดีครับ

     เกี่ยวกับมุมมองของการเลี้ยงปลาทะเลสวยงามไม่ยากอย่างที่คิดอีกท่านหนึ่งก็คือ คุณวรวิทย์ ฉัตรไตรรัตน์ซึ่งมีความสนใจเลี้ยงปลามาตั้งแต่เด็ก ๆ แล้ว โดยเลี้ยงปลาสวยงามน้ำจืด จนกระทั้งประมาณ 5 ปีที่ผ่านมาไปบ้านเพื่อนเห็นเค้าเลี้ยงปลาทะเล ทำให้เกิดความสนใจอย่างยิ่ง และเมื่อเปรียบเทียบกันแล้ว ได้พบความแตกต่างทั้งในเรื่องสีสัน ความแปลก ความน่ารัก ความโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ความสนใจซึ่งจุดประกายชวนให้หลงใหลยิ่งนัก เราไปร่วมสนทนากับคุณวรวิทย์ พร้อม ๆ กันตอนนี้นะคะ ความรู้ ทักษะประสบการณ์ด้านการเลี้ยงปลาทะเลสวยงามได้มาอย่างไร
คุณวรวิทย์ : ผมชอบศึกษาหาความรู้ โดยพูดคุยกับเพื่อนรวมทั้งผู้ขายปลา และหาตำราต่างประเทศมาอ่านเพิ่มเติมเพื่อที่จะได้ศึกษา เรียนรู้และเข้าใจพฤติกรรมของปลา
• ปลาทะเลสวยงามที่เลี้ยงเริ่มแรกเป็นปลาชนิดใด
คุณวรวิทย์ : ชนิดแรกเป็นปลาการ์ตูน เมื่อมีประสบการณ์จึงได้เลี้ยงปลาโนรี
• ปัญหาในระยะแรกที่มีการเลี้ยงปลาทะเลสวยงาม คืออะไร
คุณวรวิทย์ : คุณภาพน้ำครับ ตอนแรกน้ำในตู้ไม่ใสเหมือนกับตู้ปลาของเพื่อนและปลาที่เลี้ยงเกิดเป็นโรค ซึ่งก็ได้พยายามศึกษาและหาแนวทางแก้ไข ตลอดจนหาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับพฤติกรรมของปลา
• พฤติกรรมของปลาทะเลเป็นอย่างไรเมื่อเปรียบเทียบกับปลาน้ำจืด
คุณวรวิทย์ : ปลาทะเลส่วนใหญ่เป็นปลาจากธรรมชาติ หรือบางชนิดได้จากการเพาะเลี้ยง ซึ่งเคยชินกับพื้นที่กว้าง ๆ เมื่อมาอยู่ในตู้ซึ่งเป็นพื้นที่แคบ ก็ต้องพิจารณาถึงอัตราการปล่อยปลาและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม
• สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมองค์ประกอบที่สำคัญเป็นเช่นใด
คุณวรวิทย์ : สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมมีหลายประการ อาทิตย์
ประการแรก น้ำ คุณภาพน้ำต้องดี ใช้ Skimmer ช่วยปรับคุณภาพน้ำให้ใส
ประการที่สอง ความเป็นกรดและด่าง (pH) ที่ระดับ 7.9-8.2
ประการที่สาม ขนาดตู้ 48 นิ้ว หรือไม่ต่ำกว่า 36 นิ้ว
ประการที่สี่ ระบบไฟ มีทั้งหลอดไฟสีขาวและไฟสีน้ำเงินสำหรับหลอดไฟสีน้ำเงินจะช่วยปรับสีของปลาให้สวยสดยิ่งขึ้น
ประการที่ห้า ระบบกรอง เพื่อกำจัดของเสีย
องค์ประกอบต่าง ๆ ที่จะนำมาใช้ประกอบการเลี้ยง ร้านที่จำหน่ายตู้ปลา อุปกรณ์การเลี้ยงปลาจะมีพร้อม สำหรับตู้เลี้ยงปลาน้ำจืดจะไม่มีช่องกรอง
• ช่องกรองน้ำมีประโยชน์อย่างไร
คุณวรวิทย์ : มีประโยชน์มากครับ ช่วยย่อยสลายของเสียภายในตู้ ผมขอเสริม ถ้าบ้านใดเลี้ยงปลาทะเลในห้องแอร์หรือในช่วงที่อากาศเย็น ควรมีฮีทเตอร์ช่วยปรับระดับอุณหภูมิ มิให้มีการเปลี่ยนแปลงมากนักในรอบวัน
• อุณหภูมิที่เหมาะสมและผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ
คุณวรวิทย์ : อุณหภูมิที่เหมาะสมคือระหว่าง 28-30 องศาเซลเซียส หากอุณหภูมิต่ำกว่า 28 องศาเซลเซียสควรใช้ฮีทเตอร์ช่วยเพิ่มอุณหภูมิ การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิจะทำให้ปลาไม่สดชื่น โดยเฉพาะที่กล่าวมาแล้ว ห้องแอร์มักจะเปิดที่ระดับ 25 องศาเซลเซียส
• จากอุปกรณ์ต่างๆ ที่กล่าวมาแล้ว ประมาณว่าต้องเสียค่าใช้จ่ายเท่าไหร่
คุณวรวิทย์ : ค่าตู้ปลา 1,500 บาท Skimmer 1,000 บาท เครื่องกรอง หลอดไฟ ฯลฯ รวมทั้งสิ้นประมาณ 4,000-5,000 บาท ส่วนราคาปลาขึ้นกับชนิดของปลา
• ปริมาณน้ำและค่าความเค็มของน้ำที่ใช้ในการเลี้ยงปลาทะเลสวยงาม
คุณวรวิทย์ : ปัจจุบันมีเกลือสำเร็จรูปที่ผลิตจากต่างประเทศและคนไทยผลิตเองโดยนำมาผสมกับน้ำสะอาด ก็จะให้คุณค่าที่ดีได้เช่นเดียวกันกับน้ำทะเลธรรมชาติ ทั้งนี้การผสมน้ำกับเกลือให้อ่านรายละเอียดจากฉลากบรรจุภัณฑ์นั้น ๆ และควรทดสอบค่าไนไทรต์ ถ้ามีสีเหลืองงอมเขียวดี แต่สีแดงหรือน้ำตาลไม่ดี ค่าความเป็นกรดและด่าง ทดสอบสีเขียวอ่อนไม่ดี สีเขียวแก่-น้ำเงินจะดี ถ้า pH ไม่เหมาะสมใช้บัปเฟอร์ปรับคุณภาพ
• ตู้ปลาขนาด 36 นิ้ว ใส่น้ำเค็มปริมาณมากน้อยเพียงใด
คุณวรวิทย์ : ต้องทำความเข้าใจก่อนนะครับว่า หลังจากใส่น้ำไปแล้วเดินระบบการทำงานภายในตู้ปลา ควรปล่อยทิ้งไว้ประมาณ 2 สัปดาห์ หรือ 15 วัน จึงนำปลามาลงตู้สำหรับปลาการ์ตูนมีความแข็งแรงระดับกลาง เป็นปลาทดสอบหรือทดลองคุณภาพน้ำที่ดีที่สุด ส่วนปลาตะกรับปลาแดมแซลไม่ค่อยแข็งแรง
• ทำไมจึงแนะนำสำหรับผู้เริ่มเลี้ยงปลาทะเลสวยงามให้เลี้ยงปลาการ์ตูนเป็นอันดับแรก
คุณวรวิทย์ : ปลาการ์ตูนเป็นปลาที่เลี้ยงง่าย กินอาหารได้หลายอย่าง เช่นไรทะเล เนื้อกุ้งบด อาหารเม็ด การเลี้ยงดูจึงง่าย แล้วค่อยเลี้ยงปลาที่ยากขึ้นมา เช่น ปลาตระกูล ผีเสื้อ ปลานางฟ้า เมื่อนำมาเลี้ยงในตู้ต้องฝึกให้ปลากินอาหารดังทีกล่าวมาแล้ว
• การฝึกฝนหรือปรับพฤติกรรมการกินอาหารใช้เวลานานมากไหน
คุณวรวิทย์ : ไม่นานครับ อย่างน้อย 3-4 วัน ถึง 1 สัปดาห์สำหรับปลาที่กินอาหารยาก ๆ
• วิธีการตรวจสอบว่าปลากินอาหารแล้วหรือยัง
คุณวรวิทย์ : การทดสอบปลาโดยให้ผู้ขายนำอาหารมาให้ปลากิน ถ้าปลากินอาหารที่ผู้ขายให้ก็แสดงว่าปลามีสุขภาพแข็งแรง หากนำไปเลี้ยงก็สามารถกินอาหารที่ผู้เลี้ยงให้ได้เช่นกัน
• การเลือกซื้ออาหารเม็ดสำเร็จรูปที่มีคุณภาพดีจะทรายได้อย่างไร
คุณวรวิทย์ : อาหารสำเร็จรูปจะมีส่วนผสม เช่น สาหร่ายทะเล และมีแป้งเจือปน โดยผู้ผลิตจะคำนวณปริมาณและชนิดแร่ธาตุอาหารที่ปลาต้องการ ซึ่งจะชดเชยคุณค่าอาหารที่ปลาขาดแคลนและไม่ได้รับเหมือนกับในธรรมชาติ
•พฤติกรรมการกินอาหารของปลาทะเลเป็นลักษณะใด
คุณวรวิทย์ : ปลาทะเลจะไม่กินอาหารบริเวณผิวน้ำ แต่จะกินอาหารบริเวรกลางน้ำหรือพื้นน้ำ หากมีเวลาควรให้อาหารวันละหลาย ๆ ครั้ง ทีละน้อย อย่าให้อาหารมากเกินไปจะมีผลทำให้น้ำเสีย ปลาอ่อนแอเป็นโรคได้
•ในช่วงการเลี้ยง มีการเปลี่ยนถ่ายน้ำบ่อยหรือไม่
คุณวรวิทย์ : ไม่บ่อยนะครับ จากประสบการณ์ที่เลี้ยงอยู่ในระยะ 1 ปี แทบจะไม่มีการเปลี่ยนถ่ายน้ำ แต่ต้องมีการเสริมแร่ธาตุ ซึ่งจะสูญเสียไปในแต่ละวัน แร่ธาตุที่จำเป็นเช่น แคลเซียม ไอโอดีน ฯลฯ โดยเติมเดือนละ 1 ครั้ง ปริมาณ 5-10 ซีซี.
• แร่ธาตุที่ให้ควรแยกชนิดหรือเป็นแร่ธาตุรวม อย่างไหนจะดีกว่ากัน
คุณวรวิทย์ : ควรให้แร่ธาตุรวมจะดีกว่าครับ เพราะมีชนิด และคุณค่าครบถ้วนมากกว่า เพราะเมื่อใช้ Skimmer แร่ธาตุบางชนิดจะสูญเสียไปทุก ๆ วัน ดังนั้นควรเติมแร่ธาตุทุก ๆ 1-2 เดือน/ครั้ง
• นอกจากการเติมแร่ธาตุแล้ว ต้องมีการเติมเกลือบ้างไหม
คุณวรวิทย์ : ควรมีการเติมเกลือเดือนละ 1 ครั้ง
• การใช้อาหารปลาที่เลี้ยง หากไม่มีเวลาให้วันละหลายๆ ครั้ง ควรจะให้อาหารวันละกี่ครั้งจึงจะเหมาะสม
คุณวรวิทย์ : อย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง คือ ตอนเช้า และตอนเย็น
• อาหารสดกับอาหารเม็ดสำเร็จรูปอย่างไหนจะดีกว่ากัน
คุณวรวิทย์ : อาหารสด เช่น ไรทะเล ปลาชอบกินมากกว่าอาหารเม็ดสำเร็จรูป แต่หากเปรียบเทียบคุณค่าที่ปลาจะได้รับนั้นอาหารเม็ดสำเร็จรูปจะดีกว่า
• การเก็บรักษาไรทะเลให้มีความสดเสมอ จะทำอย่างไร
คุณวรวิทย์ : เมื่อซื้อไรทะเลมาแล้วให้เทน้ำออก หรือกรองเฉพาะตัวไรทะเลใส่ถุงแช่แข็ง ถ้าต้องการนำมาให้ปลากินโดยหักเฉพาะส่วนมาให้ปลากิน การแช่แข็งนั้นไรทะเลยังไม่ตาย
• การเลี้ยงปลาไปนาน ๆ อาจเกิดปัญหาน้ำเสียจะปรับสภาพได้ไหม
คุณวรวิทย์ : น้ำเสียอาจเกิดจากของเสียที่ปลาขับถ่ายออกมาและการให้อาหารมากเกินไป มีเศษอาหารเหลือ ควรใช้จุลินทรีย์ปรับของเสีย โดยใส่สัปดาห์ละ 2-3 ครั้งจุลินทรีย์จะเข้าไปกำจัดโดยผ่านช่องกรองและไบโอบอลล์ ฯลฯ
• ในระหว่างการเลี้ยงปลาทะเลสวยงาม โรคอะไรที่พบบ่อย ๆ
คุณวรวิทย์ : อันดับแรก โรคจุดขาว โดยใช้คอปเปอร์ซัลเฟต 1-2 หยด ต่อน้ำ 10 ลิตร
อันดับสอง โรคเปื่อย ซึ่งมักจะเป็นที่บริเวณครีบและหางก็ใช้คอปเปอร์ซัลเฟตในการรักษาได้เช่นเดียวกัน
อันดับสาม โรคตุ่มสิว ปลาไม่ค่อยจะป่วยหรือป่วยน้อยมาก ๆ ครับ
ทั้งนี้ผู้เลี้ยงบางรายใช้ยาเหลืองในการรักษาก็มีเหมือนกัน
• การป้องกันมิให้ปลาที่ซื้อมาใหม่หรือปลาที่เลี้ยงอยู่เดิมเป็นโรคทำอย่างไร
คุณวรวิทย์ : ในระหว่างการเลี้ยงใส่คอปเปอร์ซัลเฟต สัปดาห์ละ 1 ครั้ง หรือมีตู้ปลาสำหรับกักกันโรค หรือรักษาโรคก็เป็นแนวทางปฏิบัติที่ดีนะครับ
•ในแง่ของผู้สนใจปลาทะเลสวยงามอยากให้กรมประมงพัฒนาปลาทะเลสวยงามตัวดใด ตลาดมีที่ไหนบ้าง
คุณวรวิทย์ : อยากให้กรมประมงศึกษาปลา Angel (ตระกลูนางฟ้า) จะได้เป็นปลาสวยงามเศรษฐกิจ เพิ่มขึ้นจากปลาการ์ตูน สำหรับตลาดต่างประเทศ ได้แก่ สิงคโปร์ ฮ่องกง ญี่ปุ่น จีน ไต้หวัน ซึ่งอยู่ในโซนเอเชียตะวันออก นอกจากนี้มีสหรัฐอเมริกา บราซิล แถบยุโรป อังกฤษ ฝรั่งเศษเยอรมัน ประเทศไทยเราได้นำเข้าปลาทะเลสวยงามจากประเทศฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย เป็นต้น
• ในขณะนี้มีกระแสความนิยมปลาทะเลสวยงามมากน้อยเพียงใด
คุณวรวิทย์ : ปัจจุบันนี้มีผู้ให้ความสนใจและได้รับความนิยมมากกว่าแต่ก่อน เพราะปลาทะเลมีสีสันสวยงาม ราคาไม่แพงทั้งยังไม่ต้องเปลี่ยนถ่ายน้ำบ่อย ๆ เหมือนการเลี้ยงปลาน้ำจืด
• สนใจปลาทะเลสวยงามจะดูได้จากที่ไหน
คุณวรวิทย์ : เปิดเว็บไซด์ "น้ำทะเล" มีให้ดูหลากหลายเชียวครับหรือมาพบกันที่ตลาดนัดปลา (ซันเดย์ จตุจักร) SEAPRO AQUARIUM โซน B515-516 ทุกวันตั้งแต่เวลา 10.00-18.00 น.
จากการร่วมสนทนากับคุณนิรันดร์ วิพันธุ์เงิน และคุณวรวิทย์ ฉัตรไตรรัตน์ ซึ่งทั้งสองท่านนี้มีอายุสองทศวรรษต้น ๆ เท่านั้นแต่มีวิสัยทัศน์กว้างไกล รู้จักใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์แก่ตนเองทั้ง ๆ ที่ข้อมูลการเลี้ยงปลาทะเลก็หายากมาก ๆ โดยหมั่นศึกษาหาความรู้ สั่งสมประสบการณ์และทักษะผนวกกับความสนใจ ความตั้งใจ ความขยันหมั่นเพียร นอกจากจะให้ความรู้ ความเพลิดเพลิน ยังสามารถเพิ่มพูนรายได้ให้แก่ตนเองและครอบครัวอีกทางหนึ่งด้วย ทั้งนี้ ทั้งสองท่านกล่าวย้ำว่า ถ้าต้องการทราบข้อมูลเกี่ยวกับการเพาะเลี้ยงปลาการ์ตูน สอบถามได้ที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งกระบี่ และการประดับตกแต่งตู้ปลาให้ใช้วัสดุที่ทำจากเรซิ่นซึ่งให้คุณค่าเช่นเดียวกับที่มาจากธรรมชาติการคงสภาพแวดล้อมใต้ทะเลจะเป็นแบบอย่างที่ดีให้เราสามารถตกแต่งเลียนแบบธรรมชาติได้ คนรุ่นใหม่ไฟแรงและยังมีความคิดร่วมอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ทะเลเช่นนี้ โลกใต้ทะเลของไทยคงสดใสและยั่งยืนตลอดไปนะ จะบอกให้ พร้อมทั้งขอขอบคุณคุณอรุณี สังขะสัญญา คุณสมเกียรติ เมฆานิมัติดี ที่ถ่ายภาพประกอบบทความชุดปลาทะเล ช่วยเพิ่มสีสันหนังสือพิมพ์วารสารการประมงให้สวยงาม

 

 

เรียบเรียงโดย....คุณวรวิทย์ และ คุณนิรันดร์

 

 

อ้างอิง

https://www.youtube.com/