อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
สวนหย่อมด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ถนนไปโรงเพาะเลี้ยงปลาทะเลของศูนย์ฯ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
โรงเพาะเลี้ยงปลาทะเลของศูนย์ฯ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

แขยงข้างลาย งามเฉิดฉาย ตามสไตล์ไทย ๆ โดย จำนง ถีราวุฒิโลกอนาคตหลายสำนักพยากรณ์ไว้ว่า จะเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติในโลกของเราอย่างรุนแรง จะเกิดจริงหรือไม่นั้น มันก็แค่คำทำนายแหละครับ แต่ที่เกิดขึ้นจริงแล้วตอนนี้ นั้นก็คือ ภัยพิบัติที่เกิดขึ้นกับจิตใจมนุษย์ ส่งผลให้จิตใจมนุษย์เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง เช่น จากจิตใจสูงกลายเป็นจิตใจต่ำ จากมีเหตุผลกลายเป็นไร้เหตุผล จากดีงามกลายเป็นชั่วร้าย เป็นต้น

ช่วยกันนะครับอย่าปล่อยให้สิ่งเหล่านี้ครอบงำจิตใจจนทำให้สังคมไทยต้องถึงจุดอวสานอย่างคำทำนาย 2012

เหมือนเช่นเคยครับ ของฝากเล็กๆ น้อยๆ ก่อนเข้าสู่เรื่องข้อคิด มุมมอง และการสร้างสรรค์สังคมไทยกับผมจำนง ถีราวุฒิ ในบทความปลาพื้นเมืองตามแบบฉบับไทยๆ ถ้าท่านเครียดกับสภาพสังคมที่เป็นอยู่ในขณะนี้ อย่าหาทางออกด้วยการซ้ำเติมปัญหาให้กับสังคมเลยครับ มานึกถึงสิ่งนี้ดีกว่า นั่นคือ “ปลาสวยงาม” ใช่ครับการเลี้ยงปลาสวยงามเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่เป็นทางเลือกที่ดี สำหรับปลาพื้นเมืองของไทยที่ผมขอนำเสนอในบทความนี้ คือ ปลาแขยงข้างลาย นี้เองครับ ปลาชนิดนี้ถึงจะไม่ใช่ปลาระดับ TOPTEN ที่ใครๆ ก็รู้จักแต่ปลาแขยงข้างลายก็ใช่ธรรมดาเสียที่ไหน สวยงามไม่แพ้ปลาชนิดอื่นเช่นกันครับ สวยอย่างไร สวยมากไหม น่าเลี้ยงมากแค่ไหน มาทำความรู้จักกับปลาชนิดนี้กันเลยครับ

แขยงข้างลาย งามเฉิดฉาย ตามสไตล์ไทย ๆ โดย จำนง ถีราวุฒิ

ชื่อวิทยาศาสตร์  Mystus vittatus

ลักษณะโดยทั่วไป ชื่อก็บอกอยู่แล้วครับ แขยงข้างลาย แน่นอนครับที่ข้างลำตัวของปลาชนิดนี้ มีแถบสีน้ำตาลเข้มพาดไปตามความยาวของลำตัวจำนวน 2 แถบด้วยกัน ซึ่งทำให้กลายเป็นจุดเด่นจุดขายของปลาแขยงข้างลายจุดเด่นอีกอย่างครับคือ หนวดนี้เองยาวถึง 4 คู่ บางคู่ยาวไปถึงช่วงหางเลย ซึ่งสวยงามมากครับอย่าว่าแต่ปลาเลยนะ ขนาดคุณผู้ชายท่านไหนที่มีหนวด แหม๋...ช่างดูเข้มเหลือเกิน ปลาชนิดนี้มีรูปร่างเพรียวลำตัวแบนข้าง สีของลำตัวเป็นสีน้ำตาลอ่อนๆ อมเขียวนิดๆ บริเวณหน้าท้องเป็นสีขาวเงิน และก็มีจุดดำอยู่ใกล้ๆ กับช่องเหงือก

ปลาแขยงข้างลายสามารถพบได้ทั่วทุกภาคของประเทศตามลำคลองหนองบึง แต่ผมไม่ได้หมายความว่าที่ตรงไหนมีลำคลองที่ตรงไหนมีน้ำขังแล้วสามารถพบปลาชนิดนี้นะครับ สมัยก่อน   มันอาจจะใช่แต่ปัจจุบันนี้ไม่เป็นเช่นนั้นครับ ปลาที่นำมาเลี้ยงเป็นปลาสวยงามส่วนใหญ่ก็ได้จากการเพาะเลี้ยง ขนาดว่าลำคลองใกล้บ้านเมื่อ 10 กว่าปีที่แล้ว คิดจะแกงส้มปลาแขยงไม่ยากครับได้กินเดี๋ยวนั้นเลย เออ...พูดถึงแกงส้มปลาแขยงนอกจากจะใช้เลี้ยงเป็นปลาสวยงามแล้วยังสามารถนำมาประกอบอาหารได้ด้วยครับ แกงส้มปลาแขยง อร่อยขั้นเทพเลยล่ะครับแต่เดี๋ยวนี้หายากครับ แถวๆ บ้านผมนี่สูญพันธุ์ไปเลย

การเลี้ยงปลาแขยง มาดูวิธีการเลี้ยงปลาแขยงข้างลายกันบ้าง ขอบอกว่า เลี้ยงไม่ยากครับ แค่จัดตู้ปลาด้วยก้อนหิน   แม่น้ำอย่าใช้ก้อนหินใหญ่เกินไปนะครับ ควรใช้ก้อนขนาดเล็กหรือขนาดกลางๆ ส่วนพันธุ์ไม้น้ำ ถ้าจะใช้ตกแต่งตู้ปลา อย่าใช้มากนะครับ เพราะถ้าใช้พันธุ์ไม้น้ำมากเกินไปอย่าลืมนะครับ ปลาแขยงข้างลายมีหนวดที่สวยงาม แล้วพันธุ์ไม้น้ำก็จะไปบดบังความสวยงามของหนวดหมด นิยมจัดให้ดูโล่งๆ มากกว่า

ภายใต้ตู้ปลาต้องมีระบบกรองและเครื่องให้อากาศด้วยครับ เพราะปลาแขยงชอบน้ำที่มีลักษณะสะอาดและคุณภาพน้ำดี เวลาปล่อยปลาลงเลี้ยงจะปล่อยเป็นฝูงหรือเลี้ยงแบบเดี่ยวก็สวยงามทั้งนั้นครับ แล้วแต่ชอบ ตู้ปลาขนาด 60 ซม. ควรปล่อยไม่เกิน 10 ตัว หรือปล่อย 2-3 ตัว ปล่อยแบบบางๆ    ก็สวยครับ ปลาจะได้โชว์หนวดได้เต็มที่

ขนาดของปลาแขยงข้างลายโตเต็มที่ประมาณไม่เกิน 18 ชม. ถือว่าไม่โตมากนัก ส่วนอาหาร ที่ให้ ถ้าเป็นปลาธรรมชาติ ปลาแขยงข้างลายจะชอบกินลูกกุ้ง ลูกปลา ซากพืชและสัตว์ที่เน่าเปื่อย แต่ถ้าเราซื้อมาจากการเพาะเลี้ยงสามารถให้กินอาหารเม็ดได้เลย

ถ้าอ่านบทความฉบับนี้แล้วเกิดสนใจคิดอยากจะเลี้ยงปลาแขยงข้างลาย สามารถเลือกซื้อ เลือกหาได้ตามตลาดนัดปลาสวยงามได้ทั่วไป ส่วนท่านใดที่อยากจะเลี้ยง แต่อยากจะหาเองตามธรรมชาติ ผมไม่กล้ารับประกันได้ครับว่าจะหาได้ไหม ตามที่ผมได้กล่าวมาแล้วข้างต้นครับ ไม่ใช่หาได้กันง่ายๆ เหมือนสมัยก่อน และก็ไม่ใช่เฉพาะแต่ปลาแขยงข้างลายครับ ปลาพื้นบ้านของไทยอีกหลายชนิดที่มีโอกาสเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ และบางชนิดก็สูญพันธุ์ไปแล้ว เพราะฉะนั้นผม ท่าน และเราหลายๆ คน หลายๆ ฝ่าย ต้องช่วยกันดูแล ช่วยกันส่งเสริม   เพื่อที่ให้ปลาพื้นบ้านของไทยอยู่คู่กับประเทศไทยตลอดไปครับ



 

6 ก.ย.59