อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

สำหรับอาชีพการเลี้ยงกุ้ง ณ เวลานี้ ชาวนากุ้งน่าจะพูดเป็นเสียงเดียวกันครับจะร้อนหรือฝนทุกคนจะต้องทนเหมือนๆกัน ไหนจะเป็นเรื่องโรค ต้นทุนการผลิต ราคา สภาพแวดล้อมเสื่อมโทรม แถมยังมีโควิด-19 เข้ามาร่วมวงตั้งโต๊ะโดยไม่มีใครรับเชิญอีก ถ้าเป็นเช่นนี้ต่อให้อุณหภูมิต้องติดลบถึงจุดเยือกแข็ง แต่สำหรับชาวนากุ้งเหงื่อแตกครับ แต่เอาเถอะครับขึ้นชื่อว่าพี่ไทยในแวดวงการเลี้ยงกุ้งของโลกเราถือว่าไม่เป็นสองรองใครครับ ถึงแม้ว่าในระยะหลังๆผลผลิตจะดูแผ่วไปบ้างแต่เราก็ยังได้ชื่อว่าเป็นผู้ผลิตกุ้งรายใหญ่ของโลก ถึงปัญหาจะรุมร้าวสักแค่ไหนผมเองยังคงมั่นใจในฝีมือคนไทยครับโดยเฉพาะด้านการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเราต้องกลับมายิ่งใหญ่ได้อย่างแน่นอน ขอให้กำลังใจครับสู้ไปด้วยกันเพื่ออนาคตกุ้งไทย สู้... สู้...

                บทความฉบับนี้ ไหนๆพูดถึงการเลี้ยงกุ้งและที่สำคัญในช่วงนี้เป็นหน้าร้อนของบ้านเราอีกด้วย ขอเขียนถึงเรื่องการเลี้ยงกุ้งในช่วงหน้าร้อนมาฝากท่านผู้อ่านสักเรื่องก็แล้วกันนะครับ ถึงแม้ว่าบ้านเราจะแห้งแล้งสักแค่ไหนถ้าเป็นอาชีพการเกษตรย่อมมีผลกระทบแต่ถ้าเป็นอาชีพเลี้ยงกุ้งโดยเฉพาะกุ้งทะเล แน่นอนครับในเรื่องของปริมาณน้ำที่นำมาใช้เลี้ยงกุ้งไม่ค่อยมีปัญหาเพราะส่วนใหญ่บ่อเลี้ยงอยู่ใกล้ทะเล แต่ที่หนักใจก็จะเห็นเป็นเรื่องของการจัดการนี่แหละครับ จัดการในเรื่องอะไรบ้างมาดูกันครับ การจัดการสารอินทรีย์แน่นอนครับหน้าร้อนนี้จะมีสารอินทรีย์มากขึ้นส่งผลให้ไม่สามารถควบคุมพีเอชในรอบวันได้ อุณหภูมิที่สูง อาหารที่เหลือเน่าเกิดแอมโมเนีย ไนไตรท์ กุ้งกินอาหารและขับถ่ายเร็วกลายเป็นสารอินทรีย์กลายเป็นอาหารให้กับพวกแบคทีเรียกลุ่มวิบริโอที่ก่อให้เกิดโรคมากขึ้นด้วย การเตรียมตัวในหน้าร้อนนี้เริ่มจากการเตรียมบ่อต้องเลี้ยงน้ำที่ระดับน้ำสูงเพียงพอ เพราะว่าเลี้ยงน้ำน้อยอุณหภูมิน้ำจะสูงขึ้นมากกุ้งกินอาหารเยอะแต่ขับถ่ายเร็วโดยที่การดูดซึมนำไปใช้ได้ไม่เต็มที่กลายเป็นขี้กุ้งที่เราต้องมาจัดการกันอีก การเพิ่มการตีน้ำยิ่งจำเป็นจะไม่ทำให้น้ำแบ่งชั้นอุณหภูมิเพราะอุณหภูมิสูงจะอยู่ชั้นบน สังเกตง่ายๆเวลายกยอขึ้นมากุ้งจะมีอาการเป็นตะคริวมากขึ้นเกิดจากความเครียดการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิกะทันหัน ฉะนั้นต้องมีการตีน้ำเพิ่มมากขึ้นเพื่อให้น้ำเคล้ากันให้ทั่วบ่อและน้ำที่อุณหภูมิสูงออกซิเจนจะละลายในน้ำได้น้อยลง การควบคุมปริมาณแพลงก์ตอนในช่วงหน้าร้อนมักมีปัญหากันมากแพลงก์ตอนจะเจริญเติบโตได้ดี ยิ่งบ่อไหนที่มีสารอินทรีย์อยู่เยอะเมื่อเกิดแล้วก็จะควบคุมยากขึ้น ทางที่ดีลดการสังเคราะห์แสงของแพลงก์ตอนโดยการพลางแสงด้วยสีน้ำเทียมก็จะเป็นอีกวิธีที่ช่วยได้ทำให้พีเอชในรอบวันไม่แกว่ง บ่อที่เตรียมใหม่จำเป็นต้องใช้สีน้ำเทียมคุมไว้ก่อนตั้งแต่ต้นเลยป้องกันไม่ให้แสงแดดส่องถึงพื้นบ่อส่งผลให้เกิดตะไคร่น้ำหรือขี้แดดได้ เวลาเกิดขึ้นมาตักกันไม่ไหวหรือสาหร่ายต้นสาหร่ายสายที่เวลาเกิดขึ้นมาจะรบกวนการเลี้ยงกุ้งได้ ทีนี้จะทำสีน้ำได้ยากขึ้นใส่สีน้ำเทียมลงไปก็จะจางเร็วหรือไม่ขึ้นเลยเป็นสีน้ำเทียมไม่ได้ผล เราต้องคุมไว้แต่ตอนเริ่มเตรียมบ่อกันเลยทีเดียวจะเป็นสีไหนก็ได้ สีเขียว สีน้ำเงิน สีน้ำตาลตามความชอบของผู้เลี้ยงขอแค่สามารถพรางแสงได้ก็เพียงพอ การควบคุมสารอินทรีย์ในบ่อของเสียแอมโมเนีย ไนไตรท์ ก๊าซไข่เน่า หน้าร้อนนี้แบคทีเรียจะบลูมได้มากขึ้นจากอุณหภูมิที่สูงขึ้น ความเค็มสูงขึ้น พีเอชสูงจากแพลงก์ตอน แพลงก์ตอนที่บลูมในบ่อเวลาดรอปลง(ตายลงพร้อมๆกัน) จะทำให้เกิดสารอินทรีย์ก๊าซของเสียจะมาเยอะมากในช่วงน้ำดรอป ฉะนั้นเราต้องควบคุมตั้งแต่ต้นทางคือสิ่งที่เราเติมลงไปในบ่อไม่ว่าจะวัสดุปูนต่างๆอาหารที่ให้ต้องไม่ให้เหลือและมีคุณภาพโปรตีนที่ดีพอที่กุ้งสามารถดูดซึมไปใช้ได้ หรือเสริมสารต่างๆโปรไปโอติค เอ็นไซม์ต่างๆเข้าไปช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการย่อยและการดูดซึมอาหารได้ดีขึ้น การเปลี่ยนถ่ายน้ำเป็นการลดสารอินทรีย์ได้ดีที่สุดแต่ถ้าเราไม่สามารถเปลี่ยนถ่ายได้ยิ่งหน้าแล้งแบบนี้ด้วยแล้วการใช้จุลินทรีย์จำเป็นอย่างยิ่ง ในช่วงนี้จุลินทรีย์จะไปช่วยย่อยของเสียสารอินทรีย์ต่างๆ จุลินทรีย์ที่ใช้ได้ต้องเป็นจุลินทรีย์ที่ทนกับสภาพอากาศบ้านเรา ทนอุณหภูมิสูงความเค็มตั้งแต่ 0-50 พีพีที สามรถเจริญเติบโตได้ดีในที่มีออกซิเจนและไม่มีออกซิเจน เพราะว่าบริเวณพื้นบ่อหรือแนวเลนของเราออกซิเจนมีน้อยมาก จุลินทรีย์ที่ใช้ต้องทำงานได้ในพื้นที่ดังกล่าวด้วย แนะนำให้มีการใช้จุลินทรีย์ให้มีความหลากหลายกลุ่มเพื่อให้จุลินทรีย์ตัวดีไปครองพื้นที่ไว้ทุกส่วนของบ่อเท่านี้ก็สามารถควบคุมคุณภาพน้ำในบ่อตลอดหน้าแล้งนี้ได้

                นี่ก็เป็นเทคนิคการเลี้ยงกุ้งในช่วงหน้าแล้งที่ผมได้นำมาฝากกันในบทความฉบับนี้ครับ ส่วนบทความในฉบับหน้าเทคนิคการเลี้ยงกุ้งจะเป็นเทคนิคด้านใดนั้นโปรดติดตามนะครับผมจะนำมาฝากอย่างแน่นอน สุดท้ายนี้ขอให้กำลังใจกับพี่น้องชาวนากุ้งทุกๆท่านนะครับ ผมเชื่อใจเชื่อมั่นกับพวกท่านทุกๆคนครับว่าเราต้องผ่านวิกฤตไปได้ในทุกๆเรื่อง และพวกเราจะกลับมายิ่งใหญ่อีกครั้ง สู้...สู้...ครับ

 

เรียบเรียงโดย.........จำนง ถีราวุฒิ

 

 

 

 อ้างอิง

ฝ่ายวิชาการ บ.ยูนิตี้ เลี้ยงกุ้งในช่วงหน้าร้อนแล้ง นิตยสาร AQUA BIZ ปีที่12 ฉบับที่149, 80 หน้า

https://www.google.com/search?

https://www.shrimpcenter.com/