อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม
ข้าพระพุทธเจ้า ผู้บริหาร ข้าราชการ และเจ้าหน้าที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)

ปลาสลิด เป็นปลาที่คนไทยรู้จัก และนิยมบริโภคกันมานาน เพราะมีรสชาติดีแต่มักบริโภคกันในรูปปลาตากแห้งมากกว่าปลาสด โดยเฉพาะอย่างยิ่งปลาสลิดเค็มแดดเดียวแหล่งปลาสลิดที่มีชื่อเสียงที่สุดมาแต่อดีตอยู่ในจังหวัดสุพรรณบุรี จากคลองดอนกำยาน เพราะเป็นปลาสลิดจากแหล่งน้ำธรรมชาติ มีรสชาติอร่อยทำให้เป็นที่รู้จักของคนไทยทั่วไปมากว่า 80 ปี จากนั้นจึงจะมีผู้นำพันธุ์ปลาจากแหล่งนี้ไปเลี้ยงแถบอำเภอบางพลี และบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ

คลองดอนกำยาน อยู่ในตำบลดอนกำยาน อำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี เดิมเป็นลำน้ำเก่าและตื้นเขินไป โดยมีจุดเริ่มต้นในเขตตำบลดอนเจดีย์จังหวัดสุพรรณบุรี ไหลผ่านเขตอำเภอศรีประจันต์ ไปจรดคลองสองพี่น้อง มีสภาพเป็นคลองน้ำนิ่ง มีพันธุ์ปลาสลิดชุกชุมมากแต่หลังจากการสร้างโครงการชลประทานโพธิ์พระยาและการเจริญของจังหวัดฯ ทำให้คลองนี้ตื้นเขินหายไป แต่ก็ยังมีปลาสลิดแพร่กระจายในแหล่งน้ำธรรมชาติต่าง ๆ บริเวณดังกล่าวอยู่มาก
ปลาสลิดหรือเรียกกันตามชาวพื้นบ้านว่า ปลาใบไม้ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Trichogaster Pectoralis โดยทั่วไปปลาสลิดมีรูปร่างแบน ทรงกลมยาวรี ตัวแบนคล้ายใบไม้ เป็นปลาที่ไม่มีจุดข้างลำตัวหรือโคนหางเช่นกรณีของปลากระดี่ แต่มีลายพาดขวางตามบริเวณตัวและลำตัวตัดกับลายดำเป็นแถบยาวจากหัวถึงโคนหาง สำหรับกรณีของปลาสลิดดอนกำยาน สุพรรณบุรีศาสตราจารย์บุญ อินทรัมพรรย์ เขียนไว้ว่า "ปลาสลิดที่ดอนกำยานมีสีค่อนข้างดำปนเขียวและมีจุดที่ข้างตัวข้างละ 7 จุด" แต่จากการสำรวจและเก็บตัวอย่างในปัจจุบันพบว่า ลักษณะเด่นของปลาสลิดดอนกำยานดังกล่าวเห็นได้ไม่ชัดเจนนัก แต่ยังเป็นที่นิยมในด้านรสชาติ แม้ว่าพันธุ์ปลาสลิดดอนกำยานในปัจจุบันจะลดปริมาณลงเมื่อเทียบกับอดีต
             

  

ภาพจาก http://www.suphan.biz

                ดร.สมิท (Dr.Hugh M. Smith) อดีตนักมีนวิทยามีชื่อเสียงระดับโลก ระหว่างปี พ.ศ. 2466-2478 และเป็นอธิบดีกรมประมงคนแรกของประเทศไทย มีบันทึกไว้ว่า "ปลาสลิดที่แพร่หลายและมีชื่อเสียงที่สุดมาจากคลองดอนกำยาน จังหวัดสุพรรณบุรี และมีรสชาติดีกว่าปลาสลิดแหล่งอื่น ๆ"
                บุญยรัตน์ จันทร์สว่าง นักวิชาการประมง กรมประมง ระบุไว้เมื่อปี พ.ศ. 2523 ว่า "แต่เดิมปลาสลิดมีปริมาณมากในแถบภาคกลาง แหล่งที่มีชื่อเสียงที่สุด คือ แถบดอนกำยาน จังหวัดสุพรรณบุรี
ต่อมาได้แพร่ขยายไปยังแถบอำเภอบางพลีและบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ ปัจจุบันได้แพร่หลายไปทั่วประเทศ เนื่องจากเป็นปลาที่เลี้ยงง่าย และเป็นปลาที่ไข่ดก ออกลูกได้เร็วทันใจ อายุเพียง 6-7 เดือน ก็สามารถผสมพันธุ์ออกไข่ได้ และผู้เลี้ยงยังสามารถเพาะและขยายพันธุ์ด้วยตนเองได้ง่าย"
               กองประมงน้ำจืด กรมประมงโดยนิพนธ์ ศิริพันธ์ และคณะ ยืนยันไว้ในปี พ.ศ. 2537 ว่า "สำหรับประเทศไทยในอดีตบริเวณที่มีปลาสลิดมากและชุกชุมอยู่ในเขตภาคกลางของประเทศ แหล่งชุกชุมที่สุดคือดอนกำยาน จังหัดสุพรรณบุรี ต่อมาได้แพร่กระจายไปทางแถบบางพลีและบางบ่อจังหวัดสมุทรปราการ"
ปลาสลิดมีลักษณะเฉพาะตัวประการหนึ่งคือ มีอวัยวะพิเศษในการช่วยหายใจเรียกว่า ลาบิรินซ์ (Labyrinth) ทำให้สามารถอยู่ในน้ำที่มีออกซิเจนต่ำได้ เป็นปลาที่ชอบอาศัยในน้ำตื้นเขิน ท้องนา ร่องน้ำ คู แอ่งน้ำ หนอง บึง มักชอบอาศัยตามบริเวณที่มีพรรณไม้น้ำ เช่น ผักหรือสาหร่ายเป็นปลาที่เลี้ยงได้ง่าย ไม่ค่อยเป็นโรคมักนิยมเลี้ยงในแปลงนาที่ปรับปรุงจนมีลักษณะคล้ายบ่อขนาดใหญ่เรียกว่า การทำนาปลาสลิด
จากการที่จังหวัดสุพรรณบุรี ได้จัดตั้งศูนย์สินค้าของดีเมืองสุพรรณบุรี บริเวณแยกโพธิ์คอย เส้นทาง 304 สุพรรณบุรี-กรุงเทพฯ เมื่อเดือนเมษายน 2545 นั้นจังหวัดสุพรรณบุรีได้คัดเลือกปลาสลิดดอนกำยาน ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดฯ มาวางจำหน่ายให้แก่ประชาชนผู้สนใจทั่วไปโดยจะมีทั้งปลาสลิดแดดเดียวปกติทั่วไปและชนิดบรรจุในระบบสูญญากาศ นอกจากนี้ทางศูนย์ฯจะรับบริการทอดให้ฟรี
                 อนึ่งปัจจุบันปลาสลิดดอนกำยานของจังหวัดสุพรรณบุรี ได้มาจากการจับจากแหล่งน้ำธรรมชาติและบ่อเลี้ยงปลาชนิดต่าง ๆ ที่มีพันธุ์ปลาสลิดธรรมชาติเล็ดลอดเข้าไปในบ่อ ขณะเดียวกันก็มีการเลี้ยงปลาสลิดพันธุ์ดอนกำยานกันบ้างแล้ว นอกจากนี้จะมีเกษตรกรรายใหม่ในเขตตำบลดอนกำยานอำเภอเมือง ซึ่งสนใจเลี้ยงปลาสลิดพันธุ์ดอนกำยาน จำนวน 41 ราย โดยสำนักงานประมงจังหวัดสุพรรณบุรี ได้จัดอบรมความรู้เกี่ยวกับการเลี้ยงปลาสลิดให้แก่กลุ่มเกษตรกรดังกล่าวเมื่อวันศุกร์ที่ 15 มีนาคม 2545 ณ บ้านดอนกุ่ม หมู่ 7 ตำบลดอนกำยานอำเภอเมือง จังหวัดสุพรรณบุรี โดยมีวิทยากรนักวิชาการประมง และเกษตรกรผู้เลี้ยงปลาสลิดในจังหวัดสุพรรณบุรีมาร่วมให้ความรู้คาดว่าผลผลิตปลาสลิดดังกล่าวจะทยอยออกสู่ตลาดรองรับผู้สนใจได้อย่างเพียงพอและรับรองคุณภาพโดยจังหวัดสุพรรณบุรี

โดย  Administrator   

เอกสารอ้างอิง

กองประมงน้ำจืด กรมประมง. 2537. ปลาสลิด. 44 หน้า.
เจียมจิตร บุญสม. 2528. การประมงวิชาการประมง พ.ศ. 2528. เรื่อง การทำนาปลาสลิดปัญหาเกี่ยวกับ ผลผลิตและแนวทางแก้ไข, กลุ่มวิจัยสิ่งแวดล้อมสัตว์น้ำ. สถาบันประมงน้ำจืดแห่งชาติ บางเขน 28 หน้า.
นวลมณี พงศ์ธนา และคณะ 2542 โครงการสร้างของพันธุกรรมของประชากรปลาสลิดในประเทศไทย สถาบันวิจัยและพัฒนาพันธุกรรมสัตว์น้ำ. กรมประมง. 59 หน้า.
บุญ อินทรัมพรรย์. 2523. เรื่องปลาสลิด "เอกสารบรรยาย ณ ที่ประชุมราชบัณฑิต สำนักวิทยาศาสตร
ราชบัณฑิตสถาน. 27 หน้า.
พรรณทิพย์ สุวรรณสาครกุล. 2543. ปลาสลิดเค็มแห้ง, สถาบันวิจัยและพัฒนาพันธุกรรมสัตว์น้ำ,
กรมประมง, 24 หน้า.
สถาบันประมงน้ำจืดแห่งชาติ. 2523. ชีวประวัติของปลาสลิด, กองประมงน้ำจืด กรมประมง, 30 หน้า.

สำนักงานประมงจังหวัดสุพรรณบุรี (วารสารการประมง ปีที่ 55 ฉบับที่ 4 กรกฎาคม-สิงหาคม 2545)