สะพานสูบน้ำทะเล
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
สวนหย่อมด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
ถนนไปโรงเพาะเลี้ยงปลาทะเลของศูนย์ฯ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
โรงเพาะเลี้ยงปลาทะเลของศูนย์ฯ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

ปลาน้ำเค็ม หรือ ปลาทะเล เป็นปลาที่มีแหล่งอาศัยอยู่ในแหล่งน้ำที่เป็นน้ำทะเลได้แก่ มหาสมุทร, ทะเล, ทะเลสาบน้ำเค็ม, ทะเลลึก หรือปากแม่น้ำ, ชายฝั่ง หรือป่าโกงกางที่เป็นส่วนของน้ำเค็มหรือน้ำกร่อย ปลามีหลายชนิดที่เป็นปลาน้ำเค็มและบางชนิดที่มีลักษณะคล้ายๆกัน จนบางครั้งถ้ามองแค่ผิวเผินก็ยากเหมือนกันที่จะระบุชนิดได้ ปลาที่จะพูดถึงและหยิบยกเอามาให้เห็นในความต่างของตระกูลเดียวกัน เพื่อจะได้ทราบถึงลักษณะของแต่ละชนิด คือปลาที่อยู่ในวงศ์ปลากดทะเล

 

ไข่ปลากดทะเล

ภาพจาก https://www.facebook.com/samrujlok

                ปลากดทะเล จัดอยู่ในกลุ่มปลาที่มีก้านครีบ ซึ่งเป็นปลาที่หากินตามพื้นน้ำ โดยมากจะไม่มีเกล็ด มีครีบแข็งที่ก้านครีบอก มีหนวด โดยมากเป็นปลากินซาก ทั้งซากพืช ซากสัตว์ พบทั้งน้ำจืด, น้ำเค็ม และน้ำกร่อย ทั่วเขตอบอุ่นของโลก สำหรับปลาในวงศ์นี้ เป็นปลาที่อาศัยในบริเวณน้ำกร่อย เช่น ปากแม่น้ำ และในทะเล ส่วนมากมีรูปร่างคล้ายปลาสวายแต่มีส่วนหัวที่โตกว่าและแบนราบเล็กน้อย ครีบหลังยกสูงมีก้านแข็งคมเช่นเดียวกับครีบอก ครีบไขมันใหญ่ ครีบก้นสั้น ครีบหางเว้าลึก มีหนวด 1-3 คู่รอบปาก บนเพดานมีฟันเป็นแถบแข็งรูปกลมรี โดยการแพร่พันธุ์ ตัวผู้จะอมไข่ไว้ในปาก รอจนกว่าไข่จะฟักเป็นตัว โดยหลังจากการผสมพันธุ์ภายนอกแล้วตัวเมียจะใช้ครีบก้นที่มีขนาดใหญ่และหนากว่าตัวผู้อุ้มไข่ไว้แล้วให้ตัวผู้มารับไป ไข่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางตั้งแต่ 0.5-1 เซนติเมตร แล้วแต่ชนิด กระจายพันธุ์ทั่วเขตร้อนของโลก พบในประเทศไทยประมาณ 20 ชนิด เช่น ปลาริวกิว หรือปลาลู่ทู และพบในน้ำจืดราว 10 ชนิด เช่น ปลากดหัวโต (Ketengus typus), ปลาอุก (Cephalocassis borneensis), ปลาอุกจุดดำ (Arius maculatus), ปลาอุกหัวกบ (Batrachocephalus mino) และ ปลากดหัวผาน (Hemiarius verrucosus) เป็นต้น

ปลากดหลาว

ภาพจาก https://www.fisheries.go.th

                ปลากดหลาว หรือ ปลากดคันหลาวSpoonsnouted catfish ชื่อวิทยาศาสตร์Cryptariustruncatus) ในวงศ์ปลากดทะเล (Ariidae) มีส่วนหัวและจะงอยปากที่เรียวแหลมคล้ายหลาว ซึ่งเป็น ฟันที่กระดูกเพดานมีขนาดเล็กปลายแหลมอยู่รวมกันเป็นรูปไข่ ขนาดของกลุ่มฟันเล็กกว่านัยน์ตา ปลายจะงอยปากตัดตรง ครีบหลังมีก้านครีบเดี่ยวที่สูงเป็นกระโดง ขอบด้านหน้าจักเป็นฟันเลื่อย ครีบอกมีก้านครีบเดี่ยวเป็นกระโดงสูงปลายแหลม มีหนวด 3 คู่ (ริมปากบน 1 คู่, ริมปากล่าง 1 คู่ และคาง 1 คู่)ครีบไขมันมีปลายตัดตรงอยู่ตรงข้ามครีบก้น ครีบหางเว้าลึก มีสีลำตัวเป็นสีเหลืองเหลือบเขียวหรือทอง ด้านหลังเป็นสีเขียวคล้ำ ท้องสีเหลืองปนขาวครีมมีขนาดยาวเต็มที่ได้ประมาณ 42 เซนติเมตร นิยมอยู่รวมกันเป็นฝูง เป็นปลาที่ว่ายน้ำไปมาไม่อยู่นิ่ง กินสัตว์น้ำขนาดเล็ก ๆ รวมถึง ปลาขนาดเล็กและกุ้งขนาดเล็กเป็นอาหาร เป็นปลาน้ำกร่อยที่พบได้ในแหล่งน้ำจืดบางส่วน พบกระจายพันธุ์บริเวณปากแม่น้ำหรือแม่น้ำตอนล่าง เช่น แม่น้ำเจ้าพระยาแม่น้ำบางปะกงแม่น้ำแม่กลองทะเลสาบสงขลาตอนในบริเวณปากทะเลสาบจากเกาะหนูและเกาะแมวบริเวณตั้งแต่หัวเขาแดงถึงเกาะยอบริเวณทะเลสาบสงขลาตอนนอกจากเกาะยอถึงปากรอพบมากเดือนสิงหาคม

ปลาริวกิว

ภาพจาก http://www.reurnthai.com

                ปลาริวกิว หรือ ปลาเรียวเซียว ชื่อวิทยาศาสตร์Netumathalassina) ปลาทะเลชนิดหนึ่ง ในวงศ์ปลากดทะเล (Ariidae)มีรูปร่างคล้ายคลึงกับปลากดหรือปลาแขยงที่พบในน้ำจืด หรือปลากดทะเลชนิดอื่น ๆ แต่มีขนาดใหญ่มากกว่า มีลำตัวยาวและค่อยข้างกลม หางแบนข้างและหัวใหญ่ ด้านหลังตรงหัวเป็นกระดูกแข็ง หน้าแหลม จะงอยปากยาว ปากกว้าง ฟันมีขนาดเล็กและสั้น มีหนวดใต้คาง 2 คู่และริมฝีปากบน 1 คู่ ครีบหลังและครีบอกมีเงี่ยงเป็นหนามแหลมครีบละหนึ่งอัน ครีบไขมันเล็กอยู่ใต้โคนหาง ครีบหางเป็นแฉกลึก พื้นลำตัวสีน้ำตาลปนเทา ท้องสีขาวนวล ครีบต่าง ๆ สีเทาคล้ำ ครีบไขมันสีดำกินปลาและสัตว์น้ำที่อาศัยอยู่ตามบริเวณหน้าดินเป็นอาหาร จัดเป็นปลาอุก หรือปลากดทะเลที่มีขนาดใหญ่ มีความยาวเต็มที่ได้ถึง 1.2 เมตร แต่ความยาวเฉลี่ย 30–40 เซนติเมตรพบกระจายพันธุ์ตามพื้นทะเลที่เป็นโคลน หรือโคลนเหลว บางครั้งอาจพบได้ในบริเวณปากแม่น้ำที่เป็นน้ำกร่อยหรือน้ำจืด ในน่านน้ำไทยพบทั้งอ่าวไทยและทะเลอันดามันปลาชนิดนี้มีเมือกห่อหุ้มผิวหนังเมือกนี้จะมากและหนาหน่อย และจะมีเงี่ยงเหมือนปลากดนั่นแหละ เนื้อจะเป็นสีชมพูแดง เป็นปลาที่ใช้เนื้อบริโภคกันจนเป็นที่รู้จักดี รวมถึงแปรรูปเป็นปลาเค็มหรือปลาหวาน  ไข่ของปลาริวกิวนิยมนำมาทำเป็นแกงส้มเหมือนปลากดทะเลชนิดอื่น ๆ แต่ไข่ปลาริวกิวนั้นมีความคาวมาก เมื่อจะนำมาปรุงอาหารต้องล้างน้ำหลาย ๆ ครั้ง ปลาจะมีไข่ได้ทุกฤดูกาล แต่ช่วงที่ีไข่สมบูรณ์มากที่สุด คือ ช่วงฤดูหนาวหรือช่วงปลายฝนต้นหนาว ปลาชนิดนี้ส่วนหัวจะรับประทานได้และอร่อยมากด้วย

 à¸›à¸¥à¸²à¸—ูกัง
Netuma bilineata   (Valenciennes, 1840)  
Bronze catfish 
ขนาด 60 cm
พบบริเวณชายฝั่งทะเ

ปลาทูกัง

ภาพจาก http://www.siamfishing.com

                ปลาทูกัง ปลาทะเลชนิด Arius leiotetocephalusในวงศ์ Ariidaeไม่มีเกล็ด มีหนวดส่วนหน้าของครีบหลังและครีบอกมีก้านครีบเป็นเงี่ยง จัดอยู่ในพวกปลากดขนาดใหญ่แต่แตกต่างจากปลาชนิดอื่นในสกุลเดียวกันโดยมีกระดูกบริเวณท้ายทอยเป็นแผ่นกลมรีใหญ่กว่าชนิดอื่น ๆ ทั้งหมดอาศัยอยู่ตามชายฝั่งทะเลหรือนํ้ากร่อยโดยเฉพาะบริเวณปากแม่นํ้า ปลาทูกังกับปลาริวกิวเหมือนกันทุกอย่างแต่ต่างกันแค่ทีสี สีของปลา ทูกัง จะมีสีเข้มกว่าปลา ริวกิว และเนื้อไม่อร่อยแถมยังคาวมากกว่าอีกต่างหาก

 

                                        

 ปลากดขี้ลิง

https://th.wikipedia.org/wiki

                 ปลากดขี้ลิง (Sagor catfish; ชื่อวิทยาศาสตร์: Hexanematichthys sagor) ปลากระดูกแข็งจำพวกปลาหนังชนิดหนึ่ง จัดอยู่ในวงศ์ปลากดทะเล (Ariidae)มีขนาดโตเต็มที่ประมาณ 17.7 เซนติเมตร พบกระจายพันธุ์ตามชายฝั่งและทะเลเปิดของเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งแต่ อินเดีย, บังกลาเทศ, ปากีสถาน, อินโดนีเซีย, มาเลเซีย, สิงคโปร์, เมียนมาร์ และไทย โดยมีสถานที่ค้นพบครั้งแรกที่ปากอ่าวเบงกอล ในประเทศไทยพบได้ทั้งฝั่งทะเลอันดามันและอ่าวไทย เป็นปลาที่สามารถนำมาปรับประทานได้โดยปรุงอาหารได้หลากหลายทั้งแกงส้ม, ทอดหรือปลาเค็ม มีราคาซื้อขายที่จังหวัดสงขลาสูงถึงกิโลกรัมละ 150–200 บาท มีการศึกษาการเพาะขยายพันธุ์โดยศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต6 จังหวัดสงขลา ในบ่อปูนขนาด 30 ตัน เพื่อการอนุรักษ์มิให้สูญพันธุ์

                 จากเนื้อหาสาระที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้นผู้เขียนหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ท่านที่ได้อ่านบทความฉบับนี้โดยเฉพาะกับท่านที่เคยสงสัยและยังแยกไม่ออกเกี่ยวกับปลากดทะเล ด้วยลักษณะเฉพาะที่ละม้ายคล้ายคลึง บางครั้งก็ยากที่จะมองออกเหมือนกันว่าเป็นปลาชนิดใด แต่บทความฉบับนี้ผู้เขียนคัดมาเฉพาะชนิดที่สำคัญนะครับไม่ได้ยกมาทั้งหมด และหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ท่านผู้อ่านคงได้รับความกระจ่างในการแยกชนิดของปลากดทะเลมากพอสมควร ในบทความฉบับต่อไปปลาชนิดใดที่ยากต่อการจำแนก มองแล้วไม่รู้ว่าเป็นชนิดใดกันแน่ ผมขอนำมาเสนอให้ผู้อ่านได้ทราบในโอกาสต่อไปครับ

 

เรียบเรียงโดย...ตุลฮาบ  หวังสุข

อ้างอิง

https://th.wikipedia.org/wiki