สำนักพระราชวังประกาศ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร สวรรคต
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
สำนักพระราชวังประกาศ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร สวรรคต
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
ทรงเสด็จเปิดสถาบันเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งแห่งชาติ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

การเลี้ยงปลากดขี้ลิงในบ่อซีเมนต์ โดย นายเฉลิมพล แก้วหมุนสวัสดีครับ กลับมาพบกันอีกแล้วนะครับ ช่วงนี้กระแสฟุตบอลโลก 2014 มาแรง ขอให้ทุกท่านดูแลสุขภาพด้วยนะครับ พักผ่อนให้เพียงพอ และขออย่าไปยุ่งกับการพนันนะครับ เอ่ยเกี่ยวกับฟุตบอลซะยาว เอ้า! กลับมาเข้าเรื่องกันครับ ครั้งนี้ ผมจะนำเสนอเกี่ยวกับการเลี้ยงปลากดขี้ลิงในบ่อซีเมนต์ครับ

ปลากดขี้ลิง หรือ Sagor catfish มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hexanematichthys sagor  (Hamilton, 1822) เป็น ปลาทะเล สามารถพบได้ทั้งในเขตชายฝั่งและ ในทะเลเปิด ทั้งอ่าวไทย และ ทะเลอันดามัน ปลากดขี้ลิงเป็นปลาที่สามารถนำมาประกอบอาหารได้หลายประเภท เช่น แกงส้ม ทอด หรือ ทำเค็ม ราคาปลาชนิดนี้ในท้องตลาด(จังหวัดสงขลา) จะอยู่ที่ กิโลกรัมละ 150-200 บาท ซึ่งถือว่ามีราคาสูงพอสมควร ทำให้มีการจับจากทะเลมามากจนเกินไป สถาบันวิจัยการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง ได้เล็งเห็นว่าปลาชนิดนี้อาจจะมีความเสี่ยงที่จะสูญพันธุ์ไปจากทะเลสาบสงขลา จึงได้มีโครงการที่จะเพาะพันธุ์ปลากดขี้ลิง เพื่อปล่อยลงสู่ทะเลสาบ ซึ่งเริ่มต้นจากการรวบรวมพันธุ์ปลาจากแหล่งน้ำธรรมชาติ โดยการไปซื้อจากชาวประมงที่วางเบ็ดราว แต่ปลาที่ได้จากการวางเบ็ดมักจะบอบช้ำ การรวบรวมปลาจะเลี้ยงในบ่อขนาด 30 ตัน ในระยะเริ่มต้นปลายังไม่มีการกินอาหารเนื่องจากมีการบอบช้ำ แต่พอเมื่อผ่านไป ประมาณ 1 อาทิตย์ ก็จะเริ่มกินอาหารซึ่งจะเป็นพวกปลาเป็ด ซึ่งในช่วงแรกๆจะให้อาหารอาทิตย์ละครั้งในปริมาณน้อย พอปลาเริ่มกินได้คล่องก็จะให้อาหารอาทิตย์ละ 2 ครั้ง(ปลาเป็ด) เนื่องจากเลี้ยงในบ่อซีเมนต์จะต้องมีการถ่ายน้ำในวันถัดไปมิฉะนั้นน้ำจะเสีย โดยในบ่อที่ใช้เลี้ยงปลากดขี้ลิงจะใส่ปลาตะกรับ และปลานิล เพื่อให้กินอาหารที่เหลือพื้นบ่อ และอาจมีอาหารปลาทะเลขนาดเล็ก(เบอร์ 4) เพื่อใช้เป็นอาหารของปลาตะกรับและปลานิล แรกๆก็จะเห็นว่าปลานิลและปลาตะกรับขึ้นมากินอาหารเม็ด แต่หลังจากนั้นประมาณ 1 เดือนเริ่มสังเกตได้ว่าปลากดขี้ลิงเริ่มขึ้นมากินอาหารเม็ดด้วย เลยลองปรับขนาดให้เป็นเม็ดใหญ่ขึ้น(เบอร์ 7-9) แล้วสังเกตการณ์กินอาหาร ในช่วงที่สังเกตนี้จะไม่ให้ปลาเหยื่อ เมื่อสังเกตเห็นว่าปลากดขี้ลิงเริ่มกินอาหารเม็ดได้ดีจะทำการปรับเปลี่ยนการ ให้อาหาร จากการให้ปลาเหยื่อเป็นหลัก เปลี่ยนเป็นให้อาหารเม็ดเป็นหลักและจะให้ปลาเหยื่อเป็นอาหารเสริม โดยปกติจะเปลี่ยนถ่ายน้ำ(50%)อาทิตย์ละ และจะทำการล้างขัดบ่อเดือนละครั้ง ในการเลี้ยงปลากดขี้ลิงจะมีการเพิ่มและลด ความเค็ม ตามรอบของการเปลี่ยนถ่ายน้ำในแต่และอาทิตย์ โดยช่วงของความเค็มที่ใช้เลี้ยงจะอยู่ที่ 5-30 ppt และอาจจะมีการแช่ยาเดือนละครั้ง คือฟอร์มาลิน และ คอปเปอร์ซัลเฟต สลับกันในช่วงที่จะทำการล้างขัดบ่อ

ปลากดขี้ลิงที่ทางสถาบันฯได้ทำการเลี้ยงตั้งแต่รวบรวมมาจะมีน้ำหนักอยู่ที่ประมาณ 1-2 กิโลกรัม(เพศผู้) และ 2-3 กิโลกรัม(เพศเมีย) จากการที่ได้เลี้ยงเป็นเวลา 1 ปี จะพบว่าปลาทั้งเพศผู้และเพศเมียจะมีน้ำหนักเฉลี่ยแล้วประมาณ 2-5 กิโลกรัม

จากการที่ได้เลี้ยงปลากดขี้ลิง พบว่าเมื่อปลาผ่านพ้นช่วงที่บอบช้ำจากการโดนเบ็ดมา และมาถึงขั้นกินอาหารเม็ดแล้ว ปลากดขี้ลิงนี้มักจะไม่ค่อยมีปัญหาเกี่ยวกับโรค หรือมีปัญหาใดๆในระหว่างการเลี้ยง การดูแลเลี้ยงดูก็ไม่ค่อยยุ่งยาก คาดว่าในอนาคตจะสามารถเป็นปลาอีกชนิดที่เกษตรกรจะเพาะเลี้ยงเพื่อใช้เป็น สัตว์น้ำเศรษฐกิจอีกชนิดหนึ่ง

การเลี้ยงปลากดขี้ลิงในบ่อซีเมนต์ โดย นายเฉลิมพล แก้วหมุน

(ปลากดขี้ลิงขณะขึ้นมากินอาหารปลาทะเล)

สถาบันฯมีความหวังว่าในอนาคตจะสามารถเพาะพันธุ์ปลากดขี้ลิง เพื่อปล่อยลงสู่ทะเลสาบสงขลา และสนับสนุนให้เกษตรกรเพาะเลี้ยงเพื่อเป็นสัตว์น้ำเศรษฐกิจ เพื่อลดปริมาณการจับจากธรรมชาติ และลดความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ไปจากทะเลสาบสงขลา สุดท้ายนี้ก็ขอให้ทุกท่านที่ติดตามผลงานจงมีสุขภาพแข็งแรงนะครับ เนื่องจากการติดตามเชียร์หรือชมฟุตบอลโลก 2014 ที่ เวลาในการถ่ายทอดสดดึกซะเหลือเกิน จนทำให้หลายๆท่านมีการพักผ่อนไม่เพียงพอ จนอาจเกิดเป็นปัญหาสุขภาพได้ และขอให้ทุกๆท่านจงมีสุขภาพที่ดีด้วยนะครับ ขอบคุณครับ...