ถนนไปโรงเพาะเลี้ยงปลาทะเลของศูนย์ฯ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
สวนหย่อมด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
โรงเพาะเลี้ยงปลาทะเลของศูนย์ฯ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

บทคัดย่อ

ทำการศึกษาปรสิตในปลากะรังจุดส้ม orange-spotted grouper (Epinephelus coioides) ที่เลี้ยงในกระชัง จังหวัดกระบี่ ทำการศึกษาจากตัวอย่างปลาขนาด 4 - 5 นิ้ว ก่อนปล่อยลงกระชังและเลี้ยงต่อไปจนถึง 10 เดือน เก็บตัวอย่างปลาเดือนละ 2 ครั้ง ๆ ละ 10 ตัวเป็นระยะเวลา 10 เดือน พบปรสิตภายนอกและภายในจำนวน 5 กลุ่ม ดังนี้ คือ กลุ่มโปรโตซัว จำนวน 4 ชนิดได้แก่ Cryptocaryon irritant Trichodina sp. Amyloodinium sp. และ Sphaerospora sp. กลุ่มปลิงใส จำนวน 6 ชนิด จาก 3 สกุล ดังนี้ Diplectanum grouperi Pseudorhabdosynochus coioidesis P. lantauensis P. epinepheli และ Pseudorhabdosynochus sp. 2 ชนิดซึ่งเป็นชนิดที่ยังไม่มีรายงานการศึกษา และ Benedenea epinepheli กลุ่ม crustacean พบปรสิตชนิด Caligus sp.

กลุ่มพยาธิใบไม้ (digenean) พบจำนวน 2 ชนิดคือ Prosorynchus pacifica และ Didymozoid นอกจากนี้พบปรสิตกลุ่มพยาธิตัวกลม (nematodes) จำนวน 2 ชนิด ได้แก่ Phelometra sp. อาศัยในลำไส้ และอีกชนิดเป็นพยาธิตัวกลมขนาดใหญ่ที่ยังไม่มีรายงานการศึกษาฝังตัวที่ผนังช่องท้องใกล้ลำไส้ใหญ่ส่วนท้าย (rectum) ผลจากการศึกษาพบว่าปลิงใสเป็นกลุ่มที่มีทั้งจำนวนชนิดและความหนาแน่นเฉลี่ยสูงกว่าปรสิตชนิดอื่น โดยชนิด Diplectanum grouperi เป็นชนิดมีความชุกชุมและหนาแน่นเฉลี่ยสูงที่สุด เมื่อเปรียบเทียบคุณภาพน้ำกับปริมาณปรสิต พบว่าความโปร่งแสง และปริมาณน้ำฝนมีความสัมพันธ์กับปริมาณปลิงใสที่พบ การศึกษาครั้งนี้ทำให้ทราบชนิดปรสิตที่พบในปลากะรังจุดส้มที่เลี้ยงในกระชังในแต่ละฤดูกาล ซึ่งปรสิตดังกล่าวอาจเป็นสาเหตุหนึ่งของการเกิดโรคได้
 
คำสำคัญ : ปรสิต ปลากะรัง

ปรสิตในปลากะรังจุดส้ม (Epinephelus coioides) ที่เลี้ยงในกระชัง
Parasites of orange-spotted grouper (Epinephelus coioides) in cage culture

สุปราณี  ชินบุตร1
ธีรวุฒิ  เลิศสุทธิชวาล2
ฐิติพร  หลาวประเสริฐ1
ไพศาล  เกิดผล1

สถาบันวิจัยสุขภาพสัตว์น้ำจืด1 Inland Aquatic Animal Health Research Institutสถาบันเทคโนโลยีราชมงคล วิทยาเขตนครศรีธรรมราช2 Nakornsithammarat Campus Rajamangala Institute of Technology Nakornsrithammarat

Abstract

Study on parasitic fauna of orange-spotted grouper (Epinephelus coioides) from cage-cultured farms in Krabi Province (West coast of Thailand) were conducted. Fish samples (4-5 inches) were examined for parasites before stocking in the cage and used these figures as a base line information. Ten fish were sampled twice monthly according to the tidal phase for the next 10 months. External and internal parasites were then investigated. There were five parasitic groups found, viz., protozoans, monogeneans, digeneans, nematodes and crustacean. Protozoans were Trichodina sp., Cryptocaryon irritans, Amyloodinium sp. and Sphaerospora sp.. Six species of monogeneans were found. They were Diplectanum grouperi, Pseudorhabdosynochus coioidesis, P. lantauensis, P. epinepheli, two new species of Pseudorhabdosynochus and Benedenia epinepheli . The digenean trematode, Prosorhynchus pacifica, and didymozoid were found. Two species of nematode were found in a small number. They were Philometra sp. and an unidentified species encysted at the rectum wall. Only one species of crustacean, Caligus sp. was found from gill tissue. The data indicated that the monogenean, Diplectanum grouperi was the most dominant species. Water quality parameters that were related with occurrence of parasites especially monogeneans were transparency and rainfall. This study provided the parasite species of orange-spotted grouper in cage culture which may cause health problem to their host.

Keywords: parasite orange-spotted grouper (Epinephelus coioides)

ที่มา: รวมบทคัดย่อ การสัมมนาวิชาการประมง ประจำปี 2546 วันที่ 7 - 9 กรกฏาคม  กรมประมง  หน้า.51