ถนนไปโรงเพาะเลี้ยงปลาทะเลของศูนย์ฯ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
อาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)
ด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
โรงเพาะเลี้ยงปลาทะเลของศูนย์ฯ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
สวนหย่อมด้านหน้าอาคารสำนักงาน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต 6 (สงขลา)

บทคัดย่อ

ศึกษาอัตราการจับ ความหลากหลายของชนิดสัตว์น้ำ และใช้เทคนิค Multivariate analysis เปรียบเทียบความคล้ายคลึงขององค์ประกอบชนิดสัตว์น้ำก่อนและหลังการจัดสร้างแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลจังหวัดปัตตานี ซึ่งจัดวางแท่งคอนกรีตระหว่างเดือนพฤษภาคม-กรกฎาคม 2537 การศึกษากระทำในปี 2536-2538 โดยสุ่มตัวอย่างสัตว์น้ำจากเครื่องมืออวนจมกุ้ง อวนจมปู อวนจมปลาทราย อวนลอยปลาทู เบ็ดตกปลา และลอบหมึก รวม 208 เที่ยว พบว่า หลังการจัดสร้างแหล่งอาศัยสัตว์ทะเล อัตราการจับสัตว์น้ำของอวนจมปลาทรายเพิ่มขึ้น 5 เท่า เครื่องมืออื่นๆ เพิ่มขึ้น 2 เท่า ยกเว้นเบ็ดตกปลาเพิ่มขึ้น 1.3 เท่า จำนวนชนิดสัตว์น้ำที่จับได้เพิ่มขึ้นทุกเครื่องมือ

ทั้งนี้การลงแรงประมงจำนวนมากในแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลโดยขาดการจัดการที่ดีอาจจะเป็นสาเหตุทำให้อัตราการจับสัตว์น้ำของเครื่องมือบางประเภทไม่เพิ่มขึ้นในปี 2538 และจำนวนชนิดสัตว์น้ำที่จับได้ลดลง องค์ประกอบชนิดสัตว์น้ำก่อนและหลังการจัดสร้างจากเครื่องมือประมงต่างๆ ส่วนใหญ่แตกต่างกันมาก (Bray-Curtis similarity น้อยกว่า 60%) ส่วนอวนจมปลาทราย และลอบหมึก มีองค์ประกอบชนิดสัตว์น้ำก่อนและหลังการจัดสร้างฯ คล้ายคลึงกันมากแนวความคิดของชาวประมงต่อการจัดการแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลในปี 2544 ชาวประมงต้องการให้มีการจัดสร้างแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลอีก ทั้งนี้ต้องการให้รัฐบาลแก้ปัญหาเรืออวนลาก อวนรุน และอวนล้อมพาณิชย์ ที่เข้ามาทำการประมงบริเวณแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลก่อนการจัดสร้างครั้งต่อไป ซึ่งจากการดำน้ำสำรวจในปี 2538 แม้ว่าพบสัตว์น้ำชุกชุมแต่พบซากอวนลาก และอวนจมกุ้งขาดติดแท่งคอนกรีตเป็นจำนวนมาก

คำสำคัญ : แหล่งอาศัยสัตว์ทะเล, ปะการังเทียม, ประมงทะเลพื้นบ้าน, เครื่องมือประมง

ผลการจัดสร้างแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลจังหวัดปัตตานี
Evaluation of Artificial Reefs Installed in Pattani Province

อำนาจ ศิริเพชร   Amnaj Siripech
หัสพงศ์ สมชนะกิจ   Hassapong Somchanakij
สมเกียรติ อินทร์ชู   Somkiet Inchu


Abstract

Catch per unit effort (CPUE), species diversity, catch composition and multivariate analysis by using Bray-Curtis similarity were used for comparation between before and after the artificial reef installation in Pattani during 1993-1995. The artificial reef was installed during May to July in 1994. The 208 catch composition samples from shrimp trammel net, crab gill net, whiting gill net, mackerel gill net, hook and line and squid trap were collected. The result was found after the artificial reef installation that catch rate of whiting gill net increased 5 times, and 2 times for other fishing gears except hook and line increased 1.3 times. The numbers of species were caught by all types of fishing gears increased. Anyway, high fishing effort as small-scale and commercial fishing activities in the artificial reef area without suitable management might be a cause of their CPUEs not increase in 1995. While the number of species decreased in 1995. Catch composition of most fishing gears before and after the artificial reef installation were different (Bray-Curtis similarity less then 60%) but catch composition of whiting gill net and squid trap had high similarity.

The attitude of fishermen on the artificial reef management was interviewed in 2001. The result was found that the fishermen still need more artificial reefs installation. But they need the government solve the problem of trawlers, push netters and commercial purse seiners in the artificial reef area before continue the future installation. Diving survey in artificial reef area in 1995 was found that there were not only high abundance of fish but also a lot of damaged trawler net and shrimp trammel net attached the concrete blocks.

Keywords : artificial reef, small-scale fisheries, fishing gear

ที่มา: รวมบทคัดย่อ การสัมมนาวิชาการประมง ประจำปี 2546 วันที่ 7 - 9 กรกฏาคม กรมประมง หน้า 115.