สำนักพระราชวังประกาศ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร สวรรคต
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
ทรงเสด็จเปิดสถาบันเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งแห่งชาติ
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา
สำนักพระราชวังประกาศ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มหิตลาธิเบศรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร สวรรคต
ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

หน่วยงานที่สร้างคู่มือ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา หน่วงานที่รับผิดชอบ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรมประมง ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง เขต 6 สงขลา

สามารถดาวโหลดเอกสารได้ : คลิ๊ก

บทคัดย่อ

การศึกษาชีววิทยาบางประการของปลากะแมะ ในพื้นที่พรุโต๊ะแดง จังหวัดนราธิวาส ได้ดำเนินการในรอบปี ระหว่างเดือนมกราคมถึงเดือนธันวาคม 2544 โดยรวบรวมตัวอย่างปลาจากชาวประมง ผลการศึกษาพบตัวอย่างปลากะแมะที่รวบรวมได้ 293 ตัวอย่าง มีความยาวเฉลี่ย 14.6+-1.8 เซนติเมตร น้ำหนักเฉลี่ย 37.7+-9.7 กรัม ประกอบด้วยปลากะแมะเพศผู้ 136 ตัว และเพศเมีย 157 ตัว ปลากะแมะมีรูปร่างแบบ elongate บริเวณส่วนหน้าแบนลงและส่วนท้ายแบนข้าง ส่วนหัวใหญ่ แบนราบมาก มีความยาวมาตรฐานเท่ากับ 5.8+-11.1 เท่าของความลึกลำตัว การวิเคราะห์สัดส่วนเพศไม่พบความแตกต่างกันในรอบปี อัตราส่วนปลากะแมะเพศผู้ต่อปลากะแมะเพศเมียเท่ากับ 1:1.15 และมีสมการความสัมพันธ์ระหว่างน้ำหนักต่อความยาวปลาเป็น W = 0.2052 L1.9384 (R2 = 0.9389, n = 293, p<0.01) ส่วนการศึกษาองค์ประกอบของอาหารแสดงให้เห็นว่าปลากะแมะเป็นปลาประเภทกินเนื้อมีอาหารในกระเพาะประกอบด้วยเนื้อปลาร้อยละ 90.3 แมลงร้อยละ 7.0 ซากอินทรีย์ร้อยละ 2.5 และวัสดุอื่นร้อยละ 0.2 มีสัดส่วนของความยาวปลาต่อความยาวลำไส้เฉลี่ย 0.74

บทคัดย่อ

การเลี้ยงกุ้งกุลาดำแบบพัฒนาในประเทศไทยมักประสบกับการเปลี่ยนแปลงของคุณภาพน้ำและตะกอนดินระหว่างการเลี้ยงกุ้ง กรมประมงได้นำเอาระบบการเลี้ยงกุ้งแบบสมดุลนิเวศ ที่เน้นการจัดการบำบัดน้ำทิ้งและตะกอนเลนหมุนเวียนอย่างต่อเนื่องในระหว่างเลี้ยง เข้ามาทดสอบสาธิตในพื้นที่เลี้ยงกุ้งของเอกชนรายย่อยในเขตอำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ในการตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของคุณภาพน้ำและตะกอนดินระหว่างเลี้ยงและข้อมูลการผลิตกุ้งในบ่อที่จัดการลี้ยงกุ้งกุลาดำแบบสมดุลนิเวศที่ปล่อยกุ้งลงเลี้ยง 42 ตัว/ตรม. เปรียบเทียบกับบ่อที่จัดการเลี้ยงกุ้งแบบพัฒนาทั่วๆ ไปที่ปล่อยกุ้ง 31 ตัว/ตรม.

บทคัดย่อ

อัตรารอดของปลากะพงขาวที่ระดับการเสริมหัวอาหารเท่ากับ 1,2,3,4,5 และ 10% ไม่แตกต่างกันทางสถิติ ส่วนที่ ระดับ 0 และ 0.5 % มีอัตรารอดค่อนข้างต่ำ น้ำหนักที่เพิ่มที่ระดับ 0 และ 10% มีค่าต่ำสุด และพบว่าการเติมหัวอาหารที่ระดับ 1%เป็นระดับที่เหมาะสมที่สุด คือ โตที่สุดอัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นเนื้อต่ำและมีอัตรารอดสูงสุดสำหรับปลากะพงขาว ที่ให้อาหารโดยไม่เสริมหัวอาหาร(0%) มีอัตราการตายสูง

โปรตีนสกิมเมอร์สำหรับการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเชิงพาณิชย์การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ไม่ว่าจะเป็นการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำสวยงามขนาดเล็ก หรือการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเชิงพาณิชย์ขนาดใหญ่ นอกจากการให้อาหารเพื่อการเจริญเติบโตที่ดีของสัตว์น้ำแล้ว การจัดการคุณภาพน้ำถือเป็นเรื่องสำคัญที่ผู้เลี้ยงสัตว์น้ำต้องมีความรู้ความเข้าใจ เพื่อที่จะจัดการคุณภาพน้ำให้เหมาะสมกับสัตว์น้ำที่เลี้ยง โดย เฉพาะการกำจัดของเสียที่เกิดจากการเลี้ยงสัตว์น้ำ เช่น ขี้ปลา และเศษอาหาร ด้วยวิธีการเปลี่ยนถ่ายน้ำ หรือหากเป็นสารอินทรีย์ที่ไม่ละลายน้ำ

บทคัดย่อ

นำเตตราไฮมีนาที่แยกได้จากปลาหางนกยูงที่เป็นโรคตัวเปื่อยมาศึกษาเพื่อจัดจำแนกชนิดทางอนุกรมวิธาน โดยศึกษาลักษณะสันฐานวิทยา จากตัวอย่างสด และย้อมสี ตรวจดูลักษณะเซลล์ภายใต้กล้องจุลทรรศน์แบบใช้แสง (Light microscopy, LM) และนำเซลล์มาผ่านการเตรียมตัวอย่างเซลล์เพื่อศึกษารายละเอียดลักษณะรูปร่างให้ชัดเจนมากขึ้นด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบส่องกราด (scanning electron microscopy, SEM) ผลจากการศึกษาพบว่าเตตราไฮมีนาเป็นสัตว์เซลล์เดียวที่มีซีเลีย (cilia) รอบตัว (somatic ciliary row) จำนวน 24-26 แถว

บทคัดย่อ

ทำการศึกษาปรสิตในปลากะรังจุดส้ม orange-spotted grouper (Epinephelus coioides) ที่เลี้ยงในกระชัง จังหวัดกระบี่ ทำการศึกษาจากตัวอย่างปลาขนาด 4 - 5 นิ้ว ก่อนปล่อยลงกระชังและเลี้ยงต่อไปจนถึง 10 เดือน เก็บตัวอย่างปลาเดือนละ 2 ครั้ง ๆ ละ 10 ตัวเป็นระยะเวลา 10 เดือน พบปรสิตภายนอกและภายในจำนวน 5 กลุ่ม ดังนี้ คือ กลุ่มโปรโตซัว จำนวน 4 ชนิดได้แก่ Cryptocaryon irritant Trichodina sp. Amyloodinium sp. และ Sphaerospora sp. กลุ่มปลิงใส จำนวน 6 ชนิด จาก 3 สกุล ดังนี้ Diplectanum grouperi Pseudorhabdosynochus coioidesis P. lantauensis P. epinepheli และ Pseudorhabdosynochus sp. 2 ชนิดซึ่งเป็นชนิดที่ยังไม่มีรายงานการศึกษา และ Benedenea epinepheli กลุ่ม crustacean พบปรสิตชนิด Caligus sp.

บทคัดย่อ

ทำการแยกเตตราไฮมีนาจากปลาหางนกยูงที่เป็นโรคตัวเปื่อยและนำมาเพาะเลี้ยงให้เป็นเซลล์บริสุทธิ์ (pure culture) ในห้องปฏิบัติการ ศึกษาการเพิ่มจำนวนเซลล์ โดยใช้อาหารต่างกัน 4 สูตร คือ น้ำบ่อกรองและฆ่าเชื้อ (autoclaved pond water, APW) Neff ‘s medium (NGM) น้ำบ่อกรองและฆ่าเชื้อเติมด้วยซีรั่มจากวัว (fetal bovine serum) 5 เปอร์เซ็นต์(%) (APWS) และ proteose peptone yeast glucose (PPYG) และทำการศึกษาการเพิ่มจำนวนเซลล์ในสภาวะแวดล้อมต่างกัน คือ ความเป็นกรด ด่าง (pH) ของอาหาร 10 ระดับ อุณหภูมิ 7 ระดับ ความเค็ม 10 ระดับ สุ่มนับเซลล์ทุก ๆ 24 ชั่วโมงเป็นระยะเวลา 14 วันจากทุกกลุ่มการทดลอง ผลปรากฏว่า เตตราไฮมีนาเจริญได้ในอาหารทุกสูตรเมื่อเลี้ยงนาน 24 ชั่วโมง

บทคัดย่อ

ทำการแยกและเลี้ยงเซลล์จากตัวอ่อนของจระเข้ระยะที่ยังอยู่ในไข่ พบว่าเซลล์เจริญได้ดีในอาหาร Leibovitz-15 ที่มีซีรั่ม 10-15% และสามารถทำ subculture ได้ 154 passage อุณหภูมิที่เหมาะสมต่อการเจริญของเซลล์คือ 25o - 30o ซ เซลล์นี้ได้ตั้งชื่อว่า SCE (Siamese crocodile embryo) เป็นเซลล์ชนิด epithelium ไม่พบการปนเปื้อนของเชื้อไวรัส แบคทีเรีย เชื้อรา หรือไมโครพลาสมา เซลล์ SCE สามารถเก็บรักษาในสภาพแช่เยือกแข็งในถังไนโตรเจนเหลว (-190o ซ) เซลล์ SCE สามารถมีชีวิตอยู่และคงสภาพของ monolayer ได้นานกว่า 3 สัปดาห์ ที่อุณหภูมิ 27o ซ โดยไม่ต้องเปลี่ยนอาหารเลี้ยงเซลล์ เซลล์ SCE ยอมรับการติดเชื้อไวรัสและเกิดมีการเปลี่ยนแปลง cytopathic effect (CPE) จากเชื้อไวรัสดังต่อไปนี้ เชื้อแรบโดไวรัสที่แยกได้จากปลาป่วยเป็นโรคระบาด หรือ EUS เชื้ออิริโดไวรัสที่แยกได้จากกบและปลาบู่ และเชื้อ channel catfish virus (CCV) เซลล์ SCE ถึงแม้ว่าจะพัฒนามาจากจระเข้ แต่สามารถที่จะนำมาใช้เพาะเชื้อไวรัสที่ก่อโรคในปลา และกบได้ดี

คำสำคัญ : เซลล์ไลน์ จระเข้ อิริโดไวรัส แรบโดไวรัส

ลักษณะและคุณสมบัติของเซลล์ไลน์จากจระเข้
ablishment of a cell line derived from Siamese crocodile, Crocodylus siamensis

สมเกียรติ์ กาญจนาคาร Somkiat Kanchanakarn
อุมาลัย สดวกดี Umalai Saduakdee

สถาบันวิจัยสุขภาพสัตว์น้ำจืด Inland Aquatic Animal Health Research Institute 

Abstract

A new cell line derived from embryo of Siamese crocodile, Crocodylus siamensis, was established. The crocodile cells grew well in tissue culture medium Leibovitz-15 supplemented with 10-15% fetal calf serum at 25-30?C. They have been sub-cultured for 154 passages. This new cell line is named as SCE or Siamese crocodile embryo. SCE cells exhibited epithelial-like morphology. The cells were free from adventitious viruses, bacteria, fungi and microplasmas. SCE cells could be stored in liquid nitrogen tank. The cells could reach monolayer within a few days after 1:3 sub-cultures and the monolayer still remained more than 3 weeks without changing the tissue culture medium at 27?C. SCE cells supported the growth or propagation of many viruses such as snakehead rhabdovirus (SHRV), ulcerative disease rhabdovirus (UDRV), Rana tigrina ranavirus (RTRV), Oxelotris marmoratus ranavirus (OMRV) and channel catfish virus (CCV). Although the SCE line is originated from reptile, it does useful for virus isolation examination in diseased fishes and amphibians.

ที่มา: รวมบทคัดย่อ การสัมมนาวิชาการประมง ประจำปี 2546 วันที่ 7 - 9 กรกฏาคม กรมประมง หน้า 53.

บทคัดย่อ

การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างขนาดความยาวเหยียดของปลากะตักกับขนาดตาอวนที่ใช้ทำการประมง เพื่อวิเคราะห์หาขนาดตาอวนที่เหมาะสม ได้ดำเนินการโดยการสุ่มตัวอย่างปลากะตักจากเครื่องมือประมงอวนจับปลากะตัก 3 ประเภท คือ อวนล้อมจับปลากะตักกลางวัน อวนครอบปลากะตักประกอบแสงไฟล่อ และอวนล้อมจับปลากะตักประกอบแสงไฟล่อ ซึ่งทำการประมงในบริเวณอ่าวไทยฝั่งตะวันออก ในเขตจังหวัดระยอง จันทบุรี และ ตราด ระหว่างเดือนสิงหาคม 2543 – มกราคม 2544 ปลากะตักที่สุ่มได้ถูกดองในน้ำยาฟอร์มาลิน 10 % ประมาณ 24 ชม. ก่อนทำการจัดค่าต่างๆ และนำไปทดสอบการลอดตาอวนขนาดต่างๆ โดยวิธีสอดหัวปลาเข้ากับช่องตาอวน ข้อมูลความยาวปลากะตักที่ลอดตาอวน ไม่ลอดตาอวนที่ทดสอบ